Sportslaaf

De British Journal of Sports Medicine publiceerde in 2007 een artikel over de impact van de ramadan op de fysieke prestaties van professionele voetballers. Twee Algerijnse professionele voetbalclubs, 55 mannen, werden bestudeerd. Voor, tijdens en na de ramadan werden hun prestaties gemeten. De spelers werden ook bevraagd over hun slaapgewoonten en hun persoonlijke perceptie van trainingen en wedstrijden.

Door: Rashied Alibux

De studie leidde tot de volgende uitkomsten: de performance daalde significant voor wat betreft de snelheid, behendigheid, snelheid en uithoudingsvermogen van de spelers, en bijna 70% van de spelers dacht zelfs dat hun training en prestaties te lijden hadden gehad tijdens de ramadan. Conclusie van de onderzoekers: “de faseverschuiving van voedselinname en de verstoring van het slaappatroon hebben invloed op de fysieke prestaties. Islamitische atleten moeten daarom strategieën verkennen om de prestaties tijdens de ramadan te maximaliseren”.

Op het eerste gezicht vond ik deze conclusie zeer herkenbaar. Sinds kort bezoek ik de sportschool regelmatig, maar sinds het begin van de ramadan train ik op een andere manier. Ik heb mijn schema beperkt, omdat mijn uithoudingsvermogen gedurende de dag inderdaad lager is. Bovendien verricht ik mijn gebeden ook intensiever, en dat vergt ook concentratie en energie.

Een collega sporter wees me echter op een studie met een andere conclusie. In 2007 publiceerde de Journal of Sports Science and Medicine namelijk ook resultaten over de invloed van het vasten tijdens de ramadan op sportprestaties. Tien mannelijke atleten hadden deelgenomen aan dit onderzoek. De onderzoekers concludeerden dat het vasten tijdens de ramadan geen nadelig effect heeft op de krachtprestaties van atleten tijdens korte trainingen met een hoge intensiteit. Voorwaarde hierbij is wel dat er geen verandering moet zijn in de dagelijkse calorie-inname en in het totaal aantal slaapuren van de atleten. Ook dit klinkt logisch, en beroepssporters zullen tijdens de ramadan wellicht weinig andere keus hebben en aan genoemde voorwaarde gehoor moeten geven.

De tegengestelde conclusies tonen echter aan dat verder onderzoek naar het effect van de ramadan op sportprestaties noodzakelijk blijft om eenduidigheid te scheppen. Dergelijke onderzoeken dagen ons als moslims ook uit om tijdens de vastenmaand realistisch met sport om te gaan, en bovendien het doel van de ramadan niet uit het oog te verliezen.

Een islamitische geleerde die over het doel van het vasten heeft gepubliceerd is Abd al Hamid Siddiqui, vertaler van de hadith verzameling van Imam Muslim in het Engels. In zijn vertaling schrijft hij als inleidende tekst op het vasten: “Van al Gods schepselen wijkt alleen de mens af van Zijn pad”. Hij noemt hiervoor twee oorzaken: de liefde voor materieel bezit en de ‘verleidingen van het vlees’. Volgens Siddiqui gebruikt de islam de instituten van zakaat (verplichte armenbijdrage) en sadaqah (giften uit liefdadigheid) om de harten van mensen te verschonen van de liefde voor rijkdom, en om de gewoonte te ontwikkelen om een deel daarvan gemakkelijk af te staan. Vasten is volgens Siddiqui “een religieuze plicht die lusten onderwerpt en binnen redelijke grenzen houdt, zodat de mens geen slaaf hiervan kan worden en de controle over zijn ego kan behouden”.

In het licht van Siddiqui’s visie op het vasten, krijgen beide eerdergenoemde onderzoeken een nieuwe dimensie. We zien namelijk dat het aspect van verschuiving van het moment van voedselinname en nachtrust in het tweede onderzoek buiten beschouwing lijkt te zijn gelaten. Dit aspect is in het bijzonder relevant voor de serieuze “vrije tijd sporters” in de Nederlandse context. Uitgaande van het tweede onderzoek, zouden we tijdens deze ramadan onze totale calorie-input secuur tussen negen uur ’s avonds en vier uur ’s ochtends moeten plannen om op hetzelfde niveau sportprestaties te blijven leveren. Het noodzakelijk totaal aantal slaapuren zouden we grotendeels na zonsopgang moeten inplannen, bijvoorbeeld na het werk en tussen de gebeden door.

Als we zover zouden willen gaan om onze sportprestaties op peil te houden, dan bestaat de kans dat we obsessief met onze sport bezig zijn. Een dergelijke obsessie lijkt mij niet gewenst en daarom kunnen we in het verlengde van Siddiqui’s visie op het vasten stellen dat het belangrijk is om, ook in de ramadan, geen sportslaaf te worden.

Rashied Alibux is redactielid van Nieuwemoskee.