Wees kritisch, durf te weten!
admin | sep 22, 2010 | Reacties 92
Ruim twee maanden geleden is Nieuwemoskee online gegaan. Ondanks de enorme media-aandacht voor Nieuwemoskee en de duizenden bezoekers de eerste dagen, blijkt dat veel mensen de eerste blogs op Nieuwemoskee vaak nog niet hebben gelezen. Vandaar dat de redactie heeft besloten de komende periode zo af en toe een eerder geplaatste blog opnieuw te plaatsen. Hieronder vindt u de eerste blog van Kamel Essabane.
Het begrip ‘kritische moslim’ zal in de oren van velen als een contradictio in terminis (tegenstrijdigheid in de woorden) klinken. Immers, een ‘kritische houding’ betekent dat men niet zomaar iets aanvaardt of gelooft zonder er een grondige evaluatie op los te laten. Terwijl ‘moslim zijn’ betekent de ‘islam’ aanvaarden: ‘overgave’ aan een ondoorgrondelijke Transcendente werkelijkheid (God).
Door: Kamel Essabane
Enige bekendheid met de lange lijst van islamitische kritische denkers, in heden en verleden, die positieve bijdragen hebben geleverd aan de wetenschap en de filosofie zou voldoende moeten zijn om af te rekenen met het vooroordeel dat kritische moslims niet (kunnen) bestaan.
Het is ook niet moeilijk om in de primaire islamitische bron, de Koran, aanmoedigingen te vinden voor een ‘kritische houding’. De Koran wijst op vele plekken op het belang van nadenken en reflecteren (bijv. Koran 2:269, 8:22 en 3:190). De Koran wijst op de vrijheid van godsdienst en geweten (Koran 2:256) en het blind opvolgen van tradities wordt afgekeurd (zie bijv. Koran 2:170, 5:104 en 17:36).
Durf te weten!
In de westerse traditie is het kritisch denken het middel om tot verlichting te komen. Kritisch denken staat in het Westers verlichtingsdenken gelijk aan het in twijfel trekken van de autoriteit van traditie, kerk en koning in combinatie met het verdedigen van de verlichtingsidealen van de Franse revolutie: vrijheid, gelijkheid en broederschap. In de 18de eeuw riep de verlichtingsfilosoof Immanuel Kant (1724-1804) op tot mondigheid. Het probleem van de onmondigheid bij de burgers was volgens Kant echter niet het gebrek aan verstand, maar meer het gebrek aan moed om het verstand te gebruiken. “Durf te weten!” luidt de oproep van Kant.
Dit staat in lijn met de Koranische oproep om moedig op te staan voor het principe van rechtvaardigheid, zelfs al gaat het tegen jezelf in!
“O, gij die gelooft, weest voorstanders der rechtvaardigheid, getuigen voor Allah, zelfs al was het tegen uzelf, of ouders en verwanten.(…)” (Koran 4:135, zie ook 5:8, 5:42 en 6:152)
Zelfkritiek en broederschap
We leven in een tijd dat de islam door bepaalde politici en in bepaalde secties van de media wordt gekarikaturiseerd. In dit klimaat kruipen veel moslims in hun eigen schulp en wordt zelfkritiek als tegenstrijdig met het islamitische ideaal van broederschap ervaren. In werkelijkheid is zelfkritiek juist een onderdeel van broederschap. Toen de Profeet Mohammed opdroeg: “Help je broeder (of zuster) wanneer hij onrecht begaat, en wanneer hem onrecht wordt aangedaan”, vroeg iemand hem: “O Boodschapper van Allah, ik begrijp hoe ik hem kan helpen als hem onrecht wordt aangedaan, maar hoe kan ik hem helpen als hij zelf onrecht begaat?” Daarop antwoordde de Profeet: “Hem tegenhouden het slechte te doen, is hem helpen.” (Bukhari)
Het pad van de kritische moslim
Wat betekent het nu in de praktijk om een kritische moslim te zijn? Ik probeer, om een term van Farid Esack te gebruiken, ten opzichte van de islam een critical lover te zijn. Ik hou van de islam en ben ervan overtuigd dat kritische evaluaties mijn geloof alleen maar kunnen verdiepen. Ik geloof dat er een ander pad bestaat dan:
- Een starre gefossiliseerde traditionele islam, die zich beperkt tot rituelen en regeltjes die weinig relevantie hebben ten opzichte van de maatschappij en de hedendaagse context;
- Een fundamentalistische reactionaire islam, die dogmatisme in de leer en isolatie van de moslimgemeenschap predikt en de wereld zwart-wit opdeelt in ‘good-guys’ en ‘bad-guys’, moslims en kafirs;
- Een modernistische islam die een simplistische modernisering van de religie predikt, zonder een kritisch oog voor de negatieve aspecten van de (post-)moderniteit.
Het pad van de kritische moslim is een pad van continue evaluatie van mijn eigen denkbeelden en die van anderen. Het gaat gepaard met een kritische houding ten opzichte van zowel de islamitische traditie als mijn eigen hedendaagse context. Het is tevens een pad dat allergisch is voor absolutistische waarheidsclaims. Het claimen van de absolute waarheid neigt voor mijn gevoel naar veréénzelviging (shirk) met de Alwetende. Enige vorm van bescheidenheid en nederigheid past beter bij een moslim.
Een kritische houding in combinatie met bescheidenheid betekent echter niet dat ik kleurloos ben en nergens voor sta. Ik ben overtuigd van de waarden van individuele vrijheid, sociale rechtvaardigheid, onze verantwoordelijkheid voor de natuur en het milieu, en de waarde van een betekenisvolle spirituele relatie met Allah. De Transcendente werkelijkheid overstijgt mijns inziens écht maar dan ook écht alles, ook de geïnstitutionaliseerde religies en dogmatische constructies!
Kamel Essabane is redactielid van Nieuwemoskee
Geplaatst in: Opinie
Reacties (92)
Geef een reactie | Trackback URL
Geef een reactie
Spelregels:Voordat reacties worden geplaatst, worden ze getoetst aan de volgende criteria:
- Wees kritisch: Reageer inhoudelijk en niet op de persoon en onderbouw je reactie zoveel mogelijk met argumenten. Verwijs waar mogelijk naar concrete feiten en/of voorbeelden.
- Wees verfrissend: Geef vooral originele, frisse reacties die een nieuwe of andere kijk op het onderwerp geven. Wees kort (maximaal 400 woorden), krachtig en blijf bij het onderwerp (ontopic).
- Wees genuanceerd: Generaliseer niet waar dat niet past. Vermijd zwart-wit voorstellingen en wij-zij denken. Discriminerende, beledigende en (be)dreigende uitingen zijn niet toegestaan.
Loading...
“Immers vrijwel alle problemen in de wereld zijn of komen uit de Islamitische landen.” (Dirk Dooren, 22 juli 2010 om 06:46)
Goh, wat haalt zo’n kul het niveau van deze site omlaag zeg. Ik hoop van harte dat dit intiatief, deze site een stap vooruit is.
Stel je hebt vragen? Waar vind ik de cyberimam?
ik vind dit een heel goed initiatief, alleen vraag ik me met alle respect af of dit alles werkelijk nog binnen islam blijft. Ik zie het ook al een beetje aan de reacties dat je ‘op de goede weg bent’ door meer richting algemeen religieus gedachtegoed te gaan, meer richting soefisme / universalisme.
Ik heb zelf als ex-moslima de islam van binnen en buiten bestudeerd. En je kunt het dan wel hebben over ‘Een fundamentalistische reactionaire islam, die dogmatisme in de leer en isolatie van de moslimgemeenschap predikt en de wereld zwart-wit opdeelt in ‘good-guys’ en ‘bad-guys’, moslims en kafirs’, maar jammergenoeg is dat nou net precies wat in de Koran staat: je hebt gelovigen en ongelovigen, hooguit heb je nog een groep die nog niet bekeerd is maar zodra zij de boodschap horen moeten ze ook bekeren anders is het naar de hel. Mensen die kaafir blijven nadat ze de boodschap hebben ontvangen zijn volgens de islam de grootste criminelen, ze begaan de grootste misdaad, namelijk Allah niet als enige aanbidden. Sterker nog, als ze hierin volharden, mag je ze volgens de gezaghebbende uitleg (tafsir) van Ibn Kathir vervloeken, of Allah smeken ze te straffen. Je kunt het dogmatisme noemen, maar dat is wel de kernboodschap van de islam.
Met alle respect, nogmaals ik vind dit een prachtig initiatief, maar vraag me af in hoeverre dit wishful thinking is, zelf invulling geven aan de religie terwijl de religie zelf en de tekst toch echt iets anders zegt.
Beste Timothy Joshua
Kamel Essabane roept op tot kritisch denken en daarbij wijst hij op enige teksten in de Koran. Hij begeeft zich daarmee in de dialectiek en dat roept gemakkelijk een polemiek op. Ook een uitspraak van Kant wordt als in lijn met de Koranische oproep gezien.
Dat bedoelde ik met dat het initiatief niet ver genoeg gaat. Je beperkt je daarbij tot logisch nadenken en rationaliseren.
Ik ben het wel volkomen eens met zijn laatste zin:
“De Transcendente werkelijkheid overstijgt mijns inziens écht maar dan ook écht alles, ook de geïnstitutionaliseerde religies en dogmatische constructies!”
Aan die zin zou ik graag willen toevoegen: “de ratio en het verlichtingsdenken”.
Met de poetische zin bedoelde ik het kernachtig samen te vatten. Sorry als het wat rhetorisch overkomt, maar ik gebruik vaak rituelen en archisch taalgebruik. Dat heeft voor mij een grote waarde en ik besef onvoldoende dat het misschien niet goed wordt begrepen.
Met weetjes en feiten hoopte ik dat de lezer dat zou gaan onderzoeken, als die daar niet van op de hoogte zou zijn, het was niet om kennis ten toon te stellen.
Vooral Jung kan ik aanbevelen over de waarde van het offer, de Bhagavat gita en vooral de Tao Tah Tsjing.
Ik hoop een bijdage te geven in deze wereld die verdeelder schijnt dan ooit.
Oh Heer, God, Allah. Iedereen denkt nu “zo, die durft te denken!”, “kunnen moslims kritisch zijn, ha wat een grap!”
Dit is een goed idee, maar het bestond al. Bert van Marwijk introduceert MISSIE en FOCUS in de Nederlandse huiskamers, de moslims KRITISCH en DURVEN door de satelietschotel.
Er zijn genoeg kritische moslims, maar die worden niet gehoord. Sterker nog, daar gaat de aandacht niet naar uit, want stel je eens voor dat zij een eigen mening hebben om anderen te kunnen overtuigen? dat wil de wereld niet.
Ik wil jou niet overtuigen of iets opdringen, maar als je wat vraagt zal ik je zeker antwoord geven. Het probleem is dat mensen niet durven vragen of gewoon geen interesse hebben. Mensen nemen liever iets aan wat is gezien in de media of wat de buurvrouw heeft meegemaakt met Ali en zijn gezin. Wie wil er nou nog moeite doen? alles wat afwijkt van het gewone is anders, dus niet juist.
Ik durf te weten en ik durf kritisch te zijn, maar is men dat ook als niet / anders gelovige?
@Yalcin zegt:
21 juli 2010 om 23:38
Jammer dat je een voorbeeld van Bukhari aanhaalt. Juist politici en kritici gebruiken de woorden van Bukhari & co om de islam in kwade daglicht te stellen. Islam heeft aan een boek genoeg en dat is de Koran.
Reactie:
De Koran kan alleen correct geinterpreteerd worden d.m.v. de Hadith. De Hadith geeft namelijk de context van de verzen in de Koran.
Door het concept van Naskh: “Welk teken Wij ook opheffen of doen vergeten, daarvoor brengen Wij betere of daaraan gelijke. Weet je niet, dat God macht heeft over alle dingen?” (Surat Albaqara, aya 106), wordt bij contradictie van regels in de Koran de chronologisch eerdere regel vervangen door de chronologisch latere regel.
Alleen door de bestudering van de Hadith en de biografie van Mohammed kan de chronologie bepaald worden.
Kritische vraag aan kritische moslims:
Er zijn een aantal verzen die volgens Mohammed geopenbaard waren door Gabriel, maar beweerde Mohammed dat deze door Iblis, de duivel, op de tong van Mohammed zijn gelegd. Dit zijn de Duivelsverzen.
Als Mohammed niet in staat is om onderscheid te maken tussen de duivel Iblis en Gabriel, hoe weten we dat de overige verzen in de Koran door Gabriel zijn geopenbaard en niet door Iblis?
@Yalcin zegt:
21 juli 2010 om 23:38
Jammer dat je een voorbeeld van Bukhari aanhaalt. Juist politici en kritici gebruiken de woorden van Bukhari & co om de islam in kwade daglicht te stellen. Islam heeft aan een boek genoeg en dat is de Koran.
Reactie:
In de vorige reactie nog vergeten:
In Ibn al-’Arabi wordt de profeet Mohammed beschouwd als al-Insan al-Kamil, de universele mens. Volgens deze doctrine moet iedere moslim ernaar streven om zijn voorbeeld te volgen. Dit voorbeeld kan je niet volgen zonder de Hadith en de biografie van Mohammed te kennen.
Of beschouwen moslims in Nederland de profeet Mohammed niet als al-Insan al-Kamil?
Gefeliciteerd met dit initiatief. Moedig.
Ik hoop, net teruggekomen uit Turkije, dat we elkaar als medemens blijven zien. Het is zo jammer dat fanatisme in alle religies zoveel kapot maakt.
Ik ben christen en denk dat een goede lezing van de Bijbel duidelijk maakt dat het christendom gebaseerd is op de realiteit van zonde en genade. Die genade van God wens ik jullie ook toe. We moeten allemaal door dit moeilijke leven heen. Als mens alleen redden we dat niet.
Op het eerste gezicht lijkt deze site een stap voorwaarts, maar als ik kijk naar de namen van de personen die reageren zie ik dat de bezoekers voornamelijk niet-moslims zijn.
Waar zijn de kritische moslims?
Salam 3aleikom
Een Moslim hoort sowiezo kritisch opgesteld te zijn (niet zomaar blindelings volgen),zoals hij ook geduldig,oprecht,nederig en respectvol moet zijn tov de vrouw,de ouders,de gemeenschap,de niet-moslim en de rechten van hun. . .Zoals ook niet overdrijven in je geloof en ook tijd maken voor de wereldse zakens en mensen geen kafirs noemen. . .
Het staat allemaal letterlijk in de Qor’an en in de authentieke overleveringen van de Profeet.Zolang de verstandige persoon met karakter de soenna volgt,dan zal er geen problemen zijn,met wie dan ook. . .want God is met de geduldigen. . .
Maar als je kritisch bent tov de methodieke van de Islam en de funamentele geloofsleer en je interpreteert je eigen intellectuele mening,dan vind ik dat jullie aan jullie eigen begeertes bezig zijn en dat is verkeerd. . .
Salaam Alaykum, hallo,
Ik ben sinds 7 jaar Moslim en die 7 jaar ben ik ook al bezig met mensen het verschil uit te leggen tussen cultuur en Islam.Mijn ervaring is ook dat als je een oerHollandse moderne kritische Moslim bent dat niet Moslims denken dat je of liegt en dat moet van je geloof of dat je de Islam wel niet goed zal begrijpen itt de extremistische Moslims.Soms voelt het als vechten tegen de bierkaai en JA ik ben dus heel gelukkig met dit initiatief.MashAllah! Moge Allah het initiatief ondersteunen en achter ons staan, Inshallah.Vriendelijke groet voor allen
Gefeliciteerd met dit immens belangrijke en bemoedigende initiatief.
You really made my day!
Voorkom te allen tijde een te defensieve houding en nodig regelmatig aanhangers van andere godsdiensten en levensovertuigingen uit om eens kritisch te reflecteren op zichzelf. Dat tot op heden slechts 50.000 wereldburgers Karen Armstrong’s schitterende “Charter for Compassion” hebben ondertekend stemt tot nadenken en spoort aan tot actie.
Behouden vaart Nieuwe Moskee!
Een schitterend initiatief.
Secularisatie, je in de wereld begeven, betekent helemaal niet goddeloos worden. Integendeel: dan pas openen zich spirituele dimensies. Veertig jaar geleden hebben we dat in de Roomskathol. kerk doorgemaakt. Het was nodig met respect zelf weer te leren denken en op je eigen intuïtie te vertrouwen. Op mijn bovengenoemde site vind je ook een oproep van honderden Islamvoorgangers om je tot de nieuwe tijd te bekeren.
Ga door en succes!
Louis Sommeling (theoloog, psycholoog)
Sympathiek initiatief, dat is het zeker. Hopelijk richten jullie een forum in zodat open discussie mogelijk wordt, dat lijkt me in lijn met jullie initiatief.
Ik laat me graag overtuigen van het tegendeel, maar tot nu toe geloof ik niets van die open, tolerante islam. Er zijn tolerante moslims, dat zeker, maar de islam leert het niet. Ook dit artikel overtuigt me niet.
Als voorbeeld: ik vind het erg creatief om 8:22 te zien als een oproep tot reflecteren:
8:22 Voorwaar, de slechtste schepselen bij Allah zijn de doven en de stommen (van hart): degenen die niet begrijpen.
Het grootste probleem is mijns inziens niet de kritische houding, maar hoe ver ook alle islamitische denkers ook durfden/durven te gaan ze altijd terugkeren naar het kader dat de islam ze biedt.
Er worden geen consequenties verbonden aan het denken, maar er wordt er kennis van genomen en men gaat verder op de oude weg.
Beste Kamel,
Je schrijft een voor mij lezenswaardig artikel. Dank daarvoor en, à propos, redactie succes met dit initiatief. Ik ga jullie volgen
Je zegt:
“Ik geloof dat er een ander pad bestaat dan:
- Een starre gefossiliseerde traditionele islam etc.
- Een fundamentalistische reactionaire islam etc
- Een modernistische islam etc ”
Is het nou “een ander PAD bestaat” of “andere PADEN bestaan???” Los van een “andere” islam zijn er nog zó veel meer manieren om naar verklaringen over Het Bestaan te zoeken. Ik krijg daar nog geen hoogte van, eerlijk gezegd.
Ik hoop dat er moderatie is die intiatieven als deze in stand kunnen houden.
Uitstekend initiatief, deze site! Gepolariseerde discussies zonder diepgang hebben geen enkele waarde. Het voegt zelfs toe aan het probleem, en werkt dus averechts. Problemen moeten bij hun naam genoemd kunnen worden. Maar zij die daarbij de intellectuele integriteit tonen om er serieus en open naar te kijken, nemen daarmee gelijk de “moral high ground”, en voegen liever wat toe aan de oplossing.
Wat betreft de vraag die sommigen hier stellen, of een kritische islam wel echt islam is… Naar mijn mening is een geloof die niet met de tijd meegaat, zijn naam niet waardig. Mijn vraag aan u is, wat is islam? Is dat wat er in een boek staat, of is dat wat er in de praktijk wordt gebracht? Zij die een geloof beoefenen, bepalen met hun overtuigingen en acties waar hun geloof voor staat. Zij die blind blijven hameren op selectieve interpretaties van eeuwenoude geschriften, graven daarmee hun eigen graf.
Dus mocht de “gemiddelde moslim” zich een gezonde kritische houding aanmeten, en mocht dat tegenstrijdig zijn met de koran (ik zou het niet weten, heb ik geen verstand van), dan houden ze daarmee hun geloof in leven, en zie ik dat als een positieve overwinning voor de islam die iedereen ten gunste komt.
Tot slot, hier een toespraak op de VN Peace Summit in 2000:
Deel 1: http://www.youtube.com/watch?v=5ak5K4M3X2c
Deel 2: http://www.youtube.com/watch?v=4zMUIGI2yRM
Superveel succes met deze site door hopelijk bepaalde mensen te laten inzien dat anders denken/geloven niet zo verkeerd is.
We lijken met zn allen op deze wereld meer op elkaar dan we willen maar onwetenheid is vaak de oorzaak.
Dus als we `open` voor elkaar staan en daar uit leren komt het best goed in de wereld te beginnen in NL.
Succes!
@ Frits Manders
Vanuit mijn standpunt praat de Koran zeker wel over PADEN en respecteert de diversiteit van het denken van de mensheid:
29:69 En zij, die naar Ons streven, – Wij zullen hen zeker op Onze PADEN (subuluna) leiden. Voorwaar, God is met hen die goed doen.
2:62 Voorzeker, de mensen die geloven (alatheen ‘amanua), en de mensen die Joods zijn, en de Christenen, en de mensen die andere geloofsovertuigingen hebben (al-Sabeen), ieder van hen die in God gelooft (‘amanu billah) en het Hiernamaals (al-Yaum al-‘akhiri), en daden doen die rechtvaardigheid en vrede creëren (amalu salihan), zij zullen hun beloning bij hun Heer hebben, en zij zullen geen angst hebben en zij zullen niet treuren.
Goed initiatief Kamel!
Ik ben ben een ruimdenkende goede Islamitische vrouw. Zelf denk ik dat sommige moslims niet kritisch kunnen of mogen denken vanwege de diverse tradities in verschillende culturen, die de juiste interpretering van de Islam kunnen dwarsbomen. Wees kritisch kijk naar de Islam, zoek alles op wat je nog niet weet, vraag door, en laat de tradities terzijde, dan kom je een stuk verder…..
Ik vind het heel goed dat zo een site is opgericht. Het is goed om kritisch tegenover ons geloof te staan. Eigenlijk bedoel ik niet kritisch tegen het geloof op zich, maar kritisch op de manier waarop we het geloof beleven en delen.
Ik denk dat het goed is om met je geloof om te gaan op een manier dat je jezelf niet verrijkt om maar in de hemel te komen, nee. Eerder hoe je via je geloof een betere wereld kunt creëren voor iedereen, moslim of niet.
Ik heb geloof in de Koran, de religie op mijn manier, waar ik met geloofsgenoten soms niet diep op kan ingaan. Ben het er helemaal mee eens dat je moet durven. Sommige mensen durven dat dus niet, terwijl ik dat wel durf, en persoonlijk ik op een heel mooie antwoorden vind omtrent de Islam, die eerder de rijkdom van de Islam reflecteren dan wat andere geloofsgenoten té filosofisch vinden, en daarom niet zullen proberen te denken, en in hun traditionele “veilige” schulp van denken en doen blijven.
Daarom lijkt me deze plek bij uitstek een goede plek voor een uitlaatklep waar je je verhaal kwijt moet kunnen om je visie over de Islam te delen.
Groetjes,
M.K.
Wees Kritisch: Latifa heeft gelijk als ze zegt dat het kritisch vermogen niet alleen door religie, maar vooral ook door cultuur en traditie bepaald wordt. Ik denk dat elk land wel te maken heeft met cultuurverschillen tussen regio’s, bv. tussen plattelanders en stedelingen.
Ik kom oorspronkelijk van het conservatieve platteland maar ben jarengeleden ‘gevlucht’ naar het ‘vrijere’ Amsterdam. Het heeft vele jaren geduurd voordat ik mij van binnenuit kon bevrijden van de strenge tradities waarmee ik was opgegroeid.
De plattelandskerk had me verkrampt, volgepompt met schuldgevoel en angstig gemaakt voor het leven door te dreigen met hel en verdoemenis als je niet precies deed wat je opgedragen werd.
De kerk werd gebruikt als machtsinstrument om oude tradities in stand te houden. Mijn ouders geloofden in die kerk. Het los maken van deze onderdrukkende cultuur bracht mij dus ook in conflict met mijn familie en haar tradities.
Durf te weten: Lef hebben om kritisch te worden over alles wat van kindsbeen is aangeleerd. Om van plattelandsjongen te transformeren in een moderne stedeling moest ik mij als het ware heruitvinden. ik kwam niet alleen in conflict met mijn ouders, hun omgeving en hun cultuur: maar vooral ook met mijzelf!
De Turkse schrijver Orhan Pamuk heeft dit conflict, tussen de traditionele moslims op het platteland en de moderne, kritische stedeling in Istanbul, prachtig beschreven in zijn boek Sneeuw.
Jadinah vroeg:
“Stel je hebt vragen? Waar vind ik de cyberimam?”
Commentaar:
Hele goede scherpzinnige vraag Jadinah! Nieuwemoskee is nog hard opzoek naar een KVG-imam*.
(*Kritisch, verfrissend en genuanceerd.)
Bedankt, voor alle positieve energie iedereen!:)
Peace, Kamel
Kritisch denken wordt in bepaalde subgeloven, meestal de othodoxe en dogmatische leer altijd in de kiem gesmoord. Er bestaat een allergie tegen wetenschap en kritisch denken.
In elk geloof is het dus goed onderscheidt te maken tussen orthodox dogmatisch geloven en de het geloven naar eigen interpretatie en eigen opvatting over het geloof.
Bedankt voor dit initiatief. Echt geloven is niet domweg napraten wat anderen beweren. Uit de geschiedenis blijkt dat veel opvattingen in de loop der eeuwen veranderen en vaak plaats en tijd gebonden zijn..
Om echt te kunnen geloven moet je de moed hebben om je eigen waarheden kritisch te onderzoeken en te beseffen dat jouw waarheden niet absoluut zijn. Je moet accepteren dat niemand alwetend is en dat anderen op een andere manier kunnen geloven.
Ik ben een Christen maar ik realiseer mij dat de Almachtige zo groot is dat geen mens hem volledig kan kennen.
Heer Kamel, geweldig artikel met een passende sleutel er in….. Hulde! Moge de Allerhoogste je zegenen.
Een kritische christen.
@ Kamel Essabane – En ik maar denken dat ú die KVG-imam was.
Om eerlijk te zijn zie ik het vernieuwende van Kamel’s oproep niet.
Zijn er moslims die zich op de borst slaan omdat zij een starre gefossiliseerd islam volgen of een fundamentalistisch reactionaire islam of een modernistische islam die geen rekening houdt met de negatieve aspecten. Lijkt me niet.
Maar welk pad volgt Kamel?
Die van continue evalutie, maar allergisch van een absolutistische waarheidsclaim.
Simpele vragen van mijn kant zijn dan. Bestaat God in jouw opinie. Is daar geen enkele twijfel over mogelijk? Is dit absoluut van aard of relatief? Als het absoluut is waarom is er hier geen allergische reactie. Omdat het hier de basis betreft? Of wil je zover willen gaan dat je moslim kunt zijn zonder in God te geloven.
Of ben jij van mening dat God bestaat bij de gratie van mensen. Zeer waarschijnlijk niet want je hebt het over Transcedent.
Of gaat allergie van absolutistische waarheden meer over de relevantie tov de hedendaagse maatschappij.
Je stelt namelijk wel dat je ergens voor staat;
individuele vrijheid, sociale rechtvaardigheid, onze verantwoordelijkheid voor de natuur en het milieu, en de waarde van een betekenisvolle spirituele relatie met Allah.
Zijn dit absolute waarden? Of zijn het waarden die telkens in een andere constellatie tov elkaar staan. Zijn dit waarden die een moslim die een ander pad volgt afwijst. Zo nee wat is dan het vernieuwende.
Zou het niet eerlijker te zijn om te erkennen dat moslims vanuit een bepaald wereldbeeld de werkelijkheid proberen te benaderen. Dat je daar bepaalde absolute waarheden voor hanteert die intuïtief zo voor je zijn.
Dat het kritisch denken toch begrensd is door de islam. Dat je allereerst onderzoekt waar de begrenzing hem in zitten. Waar de kansen in liggen, waar de bedreigingen vanuit de kernwaarden die je als in ieder geval belangrijk (absoluut) acht.
Is het mogelijk dat je open kan staan voor andere waarden dan die jij hier hebt geformuleerd.
abdel zegt:
22 juli 2010 om 18:21
Het grootste probleem is mijns inziens niet de kritische houding, maar hoe ver ook alle islamitische denkers ook durfden/durven te gaan ze altijd terugkeren naar het kader dat de islam ze biedt.
Er worden geen consequenties verbonden aan het denken, maar er wordt er kennis van genomen en men gaat verder op de oude weg.
———-
Hulde!
Beste Abdel, jij geeft exact aan waar het niet te overbruggen probleem ligt.
Het is triest maar de totale mislukking en het doodbloeden van dit initiatief is onvermijdelijk. De mogelijkheid tot het verbinden van consequenties aan het denken is simpelweg niet aanwezig en zal tot in lengte van jaren en zelfs eeuwen niet aanwezig MOGEN zijn. Verspilling van tijd en energie.
En iedereen met een klein beetje verstand weet het reeds.
Beste Abdel,
Je geeft mogelijke antwoorden op je eigen vragen. Zo zie maar waar kritisch denken toe kan leiden. Het menselijk denken is inderdaad beperkt. Het geloof in de suprematie van de rede is irrationeel. Zijn geloofsovertuigingen waarheidsclaims? Zo ja? Wat betekent het om te geloven in het Absolute? Als iemand beweert dat het Absolute niet bestaat, is dat dan een absolute waarheidsclaim? Wordt zo het ene dogma niet vervangen door het andere? Kan men niet dogmatisch geloven? Is het niet zo dat dogma’s onderdeel van het denken zijn en je het denken constant in beweging moet houden om eraan te ontsnappen. Of is er een andere manier dan een rationele manier van kennen? Een intuitieve manier? Gaat geloof in God meer over waarheid of waarden? Allemaal vragen waar ik nu niet te diep op in wil gaan. Als je mijn column goed leest maak ik aan het eind een onderscheid tussen “de waarheid” claimen en “overtuigd zijn van waarden” De eerste gaat over feitelijkheden en de tweede over zinsvraagstukken. Je vraagt of mijn waarden in te ruilen zijn voor andere waarden? AIs individuele vrijheid bijv. in te ruilen voor veiligheid is een actueel thema. Ik denk dat we daar heel voorzichtig in moeten zijn. Het relativisme heeft ook haar haken en ogen. Wat betreft je tweede vraag dat niemand toegeeft dogmatisch te zijn. Dat is duidelijk, maar natuurlijk geen goede reden om te geloven dat dogmatisme niet bestaat bij mensen. Ik vind dat iedereen denkconstructies heeft die steeds geherevalueerd zouden moeten worden, misschien een inkoppertje maar veek mensen hebben een blinde vlek voor zichzelf. Het denken is beperkt, te veel naar buiten gericht en heeft de neiging de wereld in hokjes en tegenstellingen in te delen. De uidaging ligt volgens mij naast de vraag: “do we practice what we preach?” ook een stap dieper “is what we preach in line with our principles?” Gr. Kamel
Beste Botagir
Dank voor de ‘vote of confidence’!
Maar zou je dergelijke opmerkingen de volgende keer met argumenten willen onderbouwen?
Wat betreft Abdels opmerking dat alle islamitische denkers niet verder durven te gaan en altijd terugkeren naar het kader van de islam. Dat maakt ze ook tot islamitisch. Dat de islamitische kaders volgens alle denkers éénduidig en star zijn, alsof het dikke torenhoge muren van beton zijn, lijkt me moeilijk te verdedigen. Hou vooral onze verdiepende stukken in de gaten!
Peace, Kamel
Bogatir,
Ik beweer helemaal niet dat dit initiatief niet prijzenswaardig is, ik ben ervan overtuigd dat dit een geweldig initiatief is.
Het is alleen maar goed dat er een website is bijgekomen die voorbij de stereotypen gaat en er een verdiepingsslag in gaat proberen te brengen, tenminste voor het grote publiek.
Beste vrienden, medemensen!
Alle mensen zoeken het geluk; hetzelfde levensbloed stroomt door een Boeddhist, Hindu, Islamiet, Soefist, Agnosticus, Atheist, Christen en zo voorts.
Elk volk heeft een eigen karakteristiek en volksaard met de geeigende gewoontepatronen. En daar is op zich niks mis mee!. Wanneer wij voorbijgaan aan de uiterlijke diversiteiten blijken op innerlijk, dieper niveau alle religies over hetzelfde te spreken: een vonk van het Onbekende, Tao, Hij die niet afgebeeld mag worden, is onze grondslag.
Juist het uiterlijke verschil in alle geloofsrichtingen zorgt ervoor dat iedereen het geloof op zijn wijze kan beleven, op zijn eigen ontwikkelingsniveau. Niets opdringen, respect voor alle Leven ,of het een mug is, een koe, een schaap of welk dier dan ook. Ook daardoor stroomt het Ene Leven.
Kijken naar wat bindt zorgt voor verdieping,verbroedering en mededogen. Kijken naar verschillen werkt destructief. Zeg Christen, heb je de Islam wel eens onderzocht? Zeg Islamiet, heb je het Boeddhisme wel eens onderzocht? Zeg Hindu, wat weet je van andere geloven? Onderzoek!!! En je vindt Alles Overstijgende Waarheid. Kijk vanuit het Heelal naar de aarde en je ziet maar een Mensheid.
Men heeft mij gezegd dat ik een agnost ben,prima het is dus te benoemen.
Hoe wordt je dat?
Ik ben zeer christelijk opgevoed door zeer respectabele ouders,dus ik heb het over de bijbel.
We kregen 3 kinderen,twee werden gedoopt in de hervormde kerk ,de jongste,mijn vrouw zei,, haar doop ik zelf,,.
Haar gedachte was, als god de doop zo belangrijk vind dan heeft hij daar niet altijd een dominee voor nodig.
We begonnen de door de bijbel gepresenteerde God los te zien van de door kerk gepredikte religie.
De hervormden vonden zich beter dan de gereformeerden,katholieken,enz. en omgekeerd.
Ik werd verliefd( mijn eerste) op een ,,anders denkend,, meisje,een ramp,is ook niks geworden.
Vervolgens las ik in de bijbel het verhaal dat god aan Abraham vroeg zijn zoon te offeren om het geloof te beproeven.
Hier ging ik echt door rood,ik ontdekte nog veel meer gruwelijke bevelen uit dezelfde hoek,het oude testament staat er vol van.
Na een lange tijd kwamen mijn vrouw en ik tot de conclusie dat de door de bijbel gepredikte god niet de onze was.
Ik heb dat mijn vader gezegd,hij respecteerde onze mening,en dat is groots.
Het is goed dat deze site is geopend.
Ik hoop dat wij als christenen,atheisten,agnosten,politici enz eens goed gaan nadenken hoe wij elkaar beoordelen, veroordelen, veroordeelden,de vrouwen niet meetelden,sterker,nog steeds onderdrukken.
De islam is nieuw voor ons,toch zijn we allemaal mensen en laten we kritisch zijn op elkaar en het goede koesteren.
Ik ben bijna 80 jaar ,maar zie samen met alle mogelijke religies een goede toekomst.
Een regel:Laat elkaar met rust en doe je best zo te leven dat de ander ook kan ademen,het zal lang duren maar kom op mensen we moeten aan elkaar wennen
Veel succes,
Piet
Beste heer Davidse,
Bedankt voor het delen van uw ervaringen en bemoedigende woorden. Amen/Amien.
Mvg, Kamel
Beste Kamal,
Prachtig artikel! Mijn complimenten!
“Het claimen van de absolute waarheid neigt voor mijn gevoel naar veréénzelviging (shirk) met de Alwetende. Enige vorm van bescheidenheid en nederigheid past beter bij een moslim.”
Dit heb je heel mooi gezegd. Zo had ik er nooit naar gekeken. Sterk argument!
Goed artikel! Durven te denken zonder het in acht nemen van de consequenties, want dan doe je je eigen denken tekort. Durven te denken en actie nemen is geweldig. De kracht ligt in ons zelf. En de paden wijzen de weg, maar enkel voor degenen die iets willen bereiken ligt het durven denken voor de hand. (…) Dus laten we durven denken en samen in dialoog het goede pad bewandelen.
Goed artikel!
ruzie
admin: Deze reactie is wegens tekstuele redenen geredigeerd.
@ Kamal
eindigt zijn artikel met de woorden:
“De Transcendente werkelijkheid overstijgt mijns inziens écht maar dan ook écht alles, ook de geïnstitutionaliseerde religies en dogmatische constructies.”
Tjonge, maar dat is moeilijk om naar de praktijk van de dag te vertalen in je doen en laten!
Maar voor mij is wel de kern van de zaak, en ik vind het dan ook opmerkelijk dat behalve Shiwa (4de reactie) de enige is die daar nog op terug kwam.
Wie dit transcendente van ons wezen inzit hoeft gelijk geen discussies meer te voeren over welke levensopvatting nu de juiste is. In plaats eindeloos en oeverloos te discussiëren en ruzie maken over ‘de juiste weg’ kunnen wij elkaar dan simpelweg achten als deel van deze transcendente werkelijkheid.
Ik bespeur hier soefisme; islam mystiek.
Verders ben ik van mening dat de priesters van alle religies ernstig gefaald hebben en falen in hun taak de ‘transcendentale boodschap’ naar het volk uit te dragen.
Een verkoper van KPN’s nieuwe pakket was een Turkse zeer nette jongen. En ik ken een paar woorden Turks en weet wat van de islam, en we hadden een goed gesprek. Ik zei tegen hem dat ik geen probleem heb met mensen zoals hem, en dat ik bekende dat ik een keer op Wilders had gestemd, puur om uit boosheid dat de politiek niets aan misstanden doet, die ook de goede Islamitische Nederlander in zijn imago treft. Nu ben ik blij dat er een alternatief is van mensen die net zoals die Turkse jongen een realistisch beeld heeft van hoe de toekomst eruit kan zien. Ik ben daar voor, en ook al is die Wilders een rare; er wordt tenminste wel gepraat. En dat is al een eerste stap. Chapeau.