Insja’Allah en Masj’Allah

Een vriendin vroeg me laatst of ik het erg vond dat ze vaak insja’Allah (als God het wil) zei. Een opmerkelijke vraag die ik nog nooit eerder had gehoord. Ik zei “nee”. Achteraf realiseer ik me dat ik haar had moeten vragen wat de aanleiding was voor deze vraag. Ik zou er zelf natuurlijk een paar kunnen bedenken. Misschien heeft ze van een aantal mensen gehoord dat ze het irritant vonden. Of dat ik het niet zo leuk vind omdat ik het zelf niet heel vaak gebruik.

Door: Çilay Özdemir

Het was trouwens geen geheel onterechte vraag, want vroeger vond ik het inderdaad wel irritant als mensen vaak insja’Allah zeiden. Of alhamdoelillah (Godzijdank) of trouwens ook masj’Allah. Ik vond het toen namelijk overdreven om bij alles te laten weten dat je aan Allah dacht. Allah zit immers in je hart. Maar nadat ik ruim drie jaar in Jordanië woonde, in verband met het werk van mijn man, vind ik het best leuk om deze woorden te horen. Ik gebruik ze zelfs regelmatig zelf met plezier. Mijn voorkeur gaat daarbij duidelijk uit naar de term masj’ Allah.

De ommekeer kwam toen ik in Jordanië regelmatig werd gecomplimenteerd met mijn tweelingzonen. Op straat; in de winkel; in het winkelcentrum; bij de kinderarts. Overal vielen mijn zonen op omdat ze een tweeling zijn, en kregen ze bewonderende blikken die vaak werden versterkt door het uitspreken van masj’ Allah. Als ik daar een voet buiten de deur zette met mijn kinderen wist ik één ding zeker: we komen gezegend weer thuis. Masj’ Allah betekende namelijk ‘God zegene hen’. Dit gaf zo’n positief gevoel dat ik het gemis van familie en vrienden er zelfs  minder door heb ervaren. Ik had ook het idee dat mensen het echt meenden. Het was niet voor de show of voor de vorm dat ze het zeiden, het was gemeend.

En voor de duidelijkheid: ik leefde daar in de miljoenenstad Amman en niet in een klein dorpje waar iedereen elkaar kent. Ook in die miljoenenstad waren mensen geïnteresseerd in ons en zegenden zij mijn kinderen.

Ik sprak de taal niet, ik had er weinig Jordaanse vrienden maar toch ben ik van Jordanië gaan houden. Het gevoel van welkom zijn, was er alom aanwezig.

De overgang van Jordanië naar Nederland was groot. Hier geen bewonderende blikken, laat staan een wens voor zegening door God dan wel Allah.

Daar moest ik laatst aan terugdenken toen de discussie over hufterigheid weer oplaaide in Nederland. Het lijkt namelijk alsof je hier in het publieke domein alleen maar een reactie krijgt als je iets fout doet. “Ik heb voorrang!”. “Trut, kijk uit!”. Maar ook minder heftige varianten hoor ik regelmatig: “Zo doen we dat hier niet.”

Nederlanders lijken massaal in de weer te zijn om elkaar te heropvoeden. Ik durf bijna niet meer met de tweelingbuggy naar winkels te gaan omdat het zo vaak tot negatieve reacties leidt. Een tweelingbuggy is dubbel zo breed als een normale buggy en verspert dus soms het gangpad in een winkel. Dan moeten mensen soms omlopen of even wachten tot ik klaar ben. Maar dat irriteert kennelijk en ze roepen dan dingen als: “Moet je kijken waar ze die buggy heeft neergezet!”. Soms maken de blikken alleen al dat ik me snel uit de voeten wil maken.

Hoe anders zou dat gevoel zijn geweest als mensen in die winkels gewoon naar mijn zoontjes hadden gekeken en hadden gezegd: “God zegene hen”. Niet dat ik God terug wil brengen in het publieke domein. Dat is niet mijn punt. Het gaat mij om gewoon aardig zijn. Op de manier zoals jij dat gewend bent; bijvoorbeeld vriendelijk vragen of ik mijn buggy even wil verplaatsen. Zodat ik kan zeggen, “Oh, sorry, insja’ Allah ga ik dat zo doen. Maar zijn ze niet schattig masj’Allah?”.

Çilay Özdemir is redacteur van Nieuwemoskee