Islam en Darwin
admin | dec 29, 2010 | Reacties 41
Mohammed M.I. Ghaly (1976) is universitair docent Islam aan de Universiteit Leiden. Hij studeerde islamwetenschappen aan zowel Al-Azhar Universiteit in Egypte als aan de Universiteit Leiden. In Leiden promoveerde hij op het onderwerp ‘Islam en Handicap’. Zijn interesse ligt met name op het terrein van de islamitische ethiek, jurisprudentie en theologie. Onlangs schreef hij ‘Islam en Darwin, de receptie van Darwin en de evolutietheorie in de Islamitische traditie[i]’. Dit artikel was aanleiding om Mohammed Ghaly voor een gesprek met Nieuwemoskee uit te nodigen.
Door: Anne Dijk
Welke specifieke factoren spelen een rol bij de visie van moslims op het darwinisme?
“Het religieuze perspectief is een belangrijke dimensie, maar niet de enige. Er is bijvoorbeeld de dimensie van de relatie van de islam met het Westen. Zo vinden de ‘hardcore Darwinisten’ dat beschaving, verlichting en intelligentie betekenen dat je de evolutietheorie moet omarmen. Wanneer je dat niet doet, ben je achterlijk en onbeschaafd. Zij menen bovendien dat de evolutietheorie niet met geloof te mengen is. Men moet dus kiezen; of het Darwinisme of het geloof. Die stelling heeft zijn weerslag op de discussie over de evolutietheorie onder moslims. Wanneer het zo gesteld wordt, dan kiest de meerderheid van de moslims voor hun geloof. Veel mensen die ik sprak en die tegen de evolutietheorie zijn, gebruiken argumenten die onder deze dimensie vallen. Dat geldt ook voor Harun Yahya. Zijn discours is niet per se een islamitisch discours, maar vooral een anti-westers discours. Hij speelt een belangrijke rol in de polarisatie omtrent de evolutietheorie. Maar dat geldt dus ook voor de radicale Darwinisten. Beide partijen geven de ander geen keus.”
In hoeverre is het gegeven dat de islamitische leer stelt dat Adam uit klei werd geschapen een struikelblok voor de acceptatie van de Darwinistische evolutieleer door moslims?
“In de ‘Usul ul Fiqh’, de grondslagen van het islamitisch recht, onderscheiden moslimgeleerden doorslaggevende teksten en niet-doorslaggevende teksten. Doorslaggevende teksten zijn gerelateerd aan authenticiteit. Wanneer een tekst niet authentiek is, kan deze ook niet doorslaggevend zijn. Men kijkt ook naar de inhoud van teksten. Sommige teksten zijn voor verschillende interpretaties vatbaar, andere zijn eenduidig. Eenduidige teksten die niet voor meerdere interpretaties vatbaar zijn, zijn de doorslaggevende of bepalende teksten. Als we deze principes toepassen op de tekst over Adam, zien we dat deze wel doorslaggevend is op basis van authenticiteit, maar niet op basis van inhoud. De tekst staat namelijk open voor verschillende interpretaties. Ze kan bijvoorbeeld metaforisch of letterlijk geïnterpreteerd worden. Dit vers over Adam kan duiden op één van de stappen van de schepping. Dan is het niet tegenstrijdig met de evolutietheorie, én niet in tegenspraak met de doorslaggevende teksten die zowel eenduidig als authentiek zijn.
In het scheppingsverhaal staat ook geschreven dat God ons uit stof schiep. Maar betekent dit dat wij direct uit stof zijn geschapen? We zijn toch ook nakomelingen van onze ouders? Het Arabische voorzetsel min in deze tekst [te vertalen als van, uit, door, red.], maakt de tekst vatbaar voor verschillende interpretaties. Praten we over de directe schepping van elk mens, of over de eerste stap van de schepping? Dit is een ingewikkelde discussie die ook niet erg bekend is bij moslims die zich niet op wetenschappelijke basis met islamstudie bezighouden.”
Waarom zou Allah een langdurig evolutieproces gebruiken als hij ook gewoon kunfayakun, wees en het is!, kan bevelen om zo in één moment de mens te scheppen?
“Er is geen eenduidig islamitisch antwoord op deze vraag. Sommige exegeten zeggen dat de zes dagen die in het scheppingsverhaal voorkomen, metaforisch bedoeld zijn. Ayam kan altijd letterlijk en figuurlijk opgevat worden. In het Arabisch kan yawm, [dag, enkelvoud van ayam, red.] ook een oorlog van veertig jaar lang betekenen. En in koranisch gebruik kan het zelfs over een periode van duizend of zelfs vijftigduizend jaar gaan. In de Koran staat; “Eén dag bij God is gelijk als duizend jaar bij jullie”. Yawm is dus open voor verschillende interpretaties. En het woord ayam ook kan duiden op verschillende periodes, [zie bijvoorbeeld de uitleg bij koranvers 7:54 in De Edele Koran, red.]. Ook dit leidt tot ertoe dat het scheppingsverhaal principieel niet tegenstrijdig hoeft te zijn met de evolutietheorie.
Anderen zeggen dat deze teksten betekenen dat we niet te haastig mogen zijn. Als God de wereld in zes dagen, periodes of een heel evolutieproces, heeft geschapen, waarom zouden wij zwakke schepselen, dan zo gehaast zijn? Weer anderen stellen dat het antwoord hierop alleen bekend is bij Allah.”
Er bestaan kennelijk evolutionistische en creationistische interpretaties over koranverzen die over de schepping gaan. Hoe weten we welke interpretatie de juiste is?
“Degene die extreme standpunten innemen, aan beiden kanten, creëren een patstelling. Zij komen niet bij elkaar, maar in het midden is er altijd ruimte. Die middenweg is niet eenvoudig te begrijpen, maar bestaat wel. De meeste mensen willen echter een zogenaamd ‘helder’, zwart-wit antwoord, maar dat is er niet. Helaas is er in deze tijd weinig ruimte om de noodzakelijke middenweg te zoeken en lijdt de discussie over islam in relatie tot de evolutietheorie daar ook onder.”
Er zijn echter ook overleveringen die in tegenspraak met uw betoog lijken te zijn. Zo is er een hadieth waarin Imam Ahmad overleverde dat Abu Hurayrah heeft verteld dat `RasulAllah [de profeet, red], vrede zij met hem, zei: “Allah schiep het stof op zaterdag, en Hij schiep de bergen op zondag, en Hij schiep de bomen op maandag, en Hij schiep de onplezierige dingen op dinsdag en Hij schiep het licht op woensdag en Hij spreidde de schepselen erover op donderdag en Hij schiep Adam na de ‘asr op vrijdag. hij was het laatst geschapen op het laatste uur op vrijdag tussen de ‘asr en de nacht.” Wat is uw visie hierover?
“De belangrijkste vraag is, net als bij de betreffende koranverzen, of deze hadith van doorslaggevende aard zijn of niet. Om doorslaggevend te zijn, moet de overlevering mutawatir zijn, dat wil zeggen dat zij door een groot aantal betrouwbare personen is overgeleverd, en daardoor een onbetwistbare en waarachtige status heeft. Er zijn teksten die gedetailleerde informatie geven en die tegenstrijdig zijn aan de evolutietheorie, maar deze zijn op basis van hun status niet doorslaggevend. Of ze zijn dat wel, maar zijn ook vatbaar voor verschillende interpretaties. Daarom zeggen de meeste geleerden ook dat er in principe vanuit islamitisch perspectief geen tegenstrijdigheid bestaat met de evolutietheorie.”
U stelt zelf dat islam en Darwins evolutietheorie elkaar niet uitsluiten. Veel moslims denken daar anders over. Hoe verklaart u dat?
“Ik denk dat de kloof in het denken hierover, als we dat zo mogen noemen, vooral te wijten is aan een gebrek aan bekendheid met en de toegankelijkheid van de visies van moslimgeleerden voor moslims die zich niet op wetenschappelijk niveau met islam bezighouden.
Ikzelf was enorm verbaasd toen ik een artikel in het academische tijdschrift Science[ii] las, waarin stond dat “de discussie over de evolutietheorie in de islamitische wereld nog moest beginnen, omdat de moslimwereld zogenaamd analfabeet was toen de evolutietheorie geïntroduceerd werd”. Ik ontdekte dat de Libanese moslimgeleerde Husayn al-Jisr in 1888 het boek al-Risala al-Hamidiyya (de Hamidische verhandeling) schreef, inclusief een uitgebreid hoofdstuk over de evolutietheorie. Tot nu toe vind ik dat een van de beste teksten over de evolutietheorie door religieuze geleerden. Zijn boek werd ook heel goed ontvangen door religieuze geleerden in zowel Turkije als Egypte. Al-Jisr was een groot denker. Hij was bijvoorbeeld de leermeester van Rashid Rida, die ook een leerling was van Mohammed Abduh, een andere heel bekende moslimtheoloog.
Voor zover ik weet bleef deze bijdrage van Al-Jisr echter onbekend onder de meeste moslims. De ideeën van de Turkse creationist Harun Yahya zijn daarentegen wel bekend. Ze zijn in meer dan zestig talen beschikbaar op allerlei websites. Zijn betoog is toegankelijk omdat het eenvoudig geformuleerd is. De teksten van Al-Jisr zijn heel complex. Ik ben specialist op het gebied van islamitisch recht, maar had zelf enkele dagen nodig om het te kunnen begrijpen. Intussen gaf ik al diverse lezingen over dit onderwerp en merkte daarbij dat de meerderheid van de moslims die luisterden, het eens is met de ideeën van al-Jisr namelijk dat de evolutietheorie wel verenigbaar is met de islam.”
Wilt u tot slot nog iets opmerken?
“Ja, ik wil graag benadrukken dat de meeste moslimgeleerden niet vóór en niet tegen de evolutietheorie zijn. De evolutietheorie is een wetenschappelijk in plaats van een religieus concept. Het doel van het scheppingsverhaal in de Koran is de mens dichter bij God te brengen door het inzicht dat er een Schepper is. Zolang de evolutietheorie dit principe van het bestaan van de Schepper niet aantast, is er geen probleem.
Er zijn overigens ook moslimgeleerden die de evolutietheorie heel standvastig aanhingen en die zelfs zeiden dat het een koranische theorie betreft. Deze visie stond binnen een wetenschap die men de Tafsir al ‘ilmi al Koran noemt. Deze benadering is verschillende keren aangeprezen maar ook bekritiseerd, met name vanwege de overdreven stelling dat alles in de Koran staat: van de ‘Big Bang theorie’ tot de gebeurtenissen van 9/11. Maar dat gaat ver voorbij aan het doel van de Koran. Dat is te bewerkstelligen dat mensen in God geloven. Het is aan de wetenschappers om te kijken of de evolutietheorie klopt of niet klopt. Dat is niet het domein van de religieuze geleerden. Als blijkt dat er een stapsgewijze ontstaansgeschiedenis van de mens is, dan is dat op zichzelf geen probleem. De Koran geeft geen gedetailleerde beschrijving en geeft bovendien de opdracht om zelf op zoek naar kennis te gaan. “Loop de aarde rond om te kijken hoe de schepping is ontstaan.” Dit is een opdracht van God aan de mensen.”
Anne Dijk is lid van het interviewteam van Nieuwemoskee
[i] Mohammed Ghaly, Islam en Darwin, de receptie van Darwin en de evolutietheorie in de Islamitische traditie, uit: Evolutie, wetenschappelijk model of seculier geloof, pleidooi voor intellectuele bescheidenheid, uitgeverij Kok, Kampen, 2010, p. 125-144.
[ii] ‘Bracing for Islamic Creationism’, Science, 12 december 2008
Geplaatst in: Interview
Reacties (41)
Geef een reactie | Trackback URL
Geef een reactie
Spelregels:Voordat reacties worden geplaatst, worden ze getoetst aan de volgende criteria:
- Wees kritisch: Reageer inhoudelijk en niet op de persoon en onderbouw je reactie zoveel mogelijk met argumenten. Verwijs waar mogelijk naar concrete feiten en/of voorbeelden.
- Wees verfrissend: Geef vooral originele, frisse reacties die een nieuwe of andere kijk op het onderwerp geven. Wees kort (maximaal 400 woorden), krachtig en blijf bij het onderwerp (ontopic).
- Wees genuanceerd: Generaliseer niet waar dat niet past. Vermijd zwart-wit voorstellingen en wij-zij denken. Discriminerende, beledigende en (be)dreigende uitingen zijn niet toegestaan.
Loading...
Dit is een interessant interview!! Het laat toch zien dat de islam daadwerkelijk open staat voor interpretatie. Ook in mijn ogen is niks zomaar zwart/wit. En “Ga op zoek naar kennis” vind ik ook een goeie! Als we nou de overige moslims van dit kunnen overtuigen hebben we weer een evolutie
Persoonlijk ben ik heel erg gefascineerd door dit onderwerp. Ik lees de koran op zoek naar aanwijzingen over het ontstaan van het universum en haar bewoners. Weliswaar is Darwin niet de eerste die zag dat organismen evolueerde, maar toch heb ik een immense respect voor hem. Ik betrap mezelf er weleens op dat ik me afvraag wat Darwin van de islam gevonden zou hebben. Tijdens de biologie lessen hoorde ik mijn moslimklasgenoten Darwin voor aap uitmaken en zij gingen fel tekeer tegen de evolutietheorie. Ik denk dat dit komt doordat de moslims van tegenwoordig de groeiende groep christencreationisten napraten zonder eerst zelf na te denken.
Misschien leuk om te weten dat Al-Djahiz, een schrijver en geleerde van Ethiopische afkomst, zich in de 9e eeuw bezig hield met het veranderde uiterlijk van dieren als gevolg van het milieu.
Kitab al-Hayawan (Boek der dieren)
De Kitab al-Hayawan is een encyclopedie bestaande uit zeven dieren, waarin Al-Djahiz meer dan 350 diersoorten omschrijft middels anekdotes en gedichten. Het wordt gezien als een van zijn belangrijkste werken. Noemenswaardig is vooral het feit dat het boek een soort voorloper van de evolutie bevat; Al-Djahiz speculeerde in zijn boek al over de invloed die de natuurlijke omgeving heeft op de ontwikkeling van dieren. Ook omschreef hij als eerste voedselketens.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Al-Djahiz
Interessant stuk. Volgens mij komt de aversie van veel moslims ook voort uit een verkeerd begrip van de evolutietheorie. In de eerste plaats is het nog steeds een theorie waar weliswaar mee te werken valt, maar die niet alles verklaart. Darwin heeft zelf nooit beweerd dat de mens van de aap afstamt, maar hij zag dat wel als logische consequentie. Hij was daar niet gelukkig mee en zocht naar fouten, andere interpretaties etc. Hij worstelde ook met zijn geloof. In de christelijke wereld is in de negentiende eeuw een scheiding van geloof en wetenschap ontstaan. In de islamitische wereld is die er niet en hoeft die er ook niet te komen, omdat de religieuze bronnen wetenschap als afzonderlijke discipline erkennen en er zelfs stromingen zijn die zeggen dat bij tegenstellingen nog eens goed gekeken moet worden naar de interpretatie van koran en hadieth.
Darwins volgelingen hebben het darwinisme uitgevonden, maar vele geleerden hebben waarnemingen gedaan die in strijd zijn met het absolute darwinisme. Zo is survival of the fittest niet zaligmakend omdat er vele voorbeelden zijn van samenwerking tussen organismen. Het ene organisme kan zelfs zonder het andere niet voortbestaan. Darwin zag dat niet. Ook lijkt het erop dat de aap van de mens afstamt i.p.v. andersom. Heel verhelderend is het boek ‘Dwarskijken op Darwin’ van prof. Jan Diek van Mansvelt.
Prof. Ghaly: “Ik wil graag benadrukken dat de meeste moslimgeleerden niet vóór en niet tegen de evolutietheorie zijn. De evolutietheorie is een wetenschappelijk in plaats van een religieus concept. Het doel van het scheppingsverhaal in de Koran is de mens dichter bij God te brengen door het inzicht dat er een Schepper is.”
Wijze woorden.
Een zwart-wit keuze tussen Qur’an en The Origin of Species – à la creationisten – is volstrekt kunstmatig. Kies gewoon wat u op een bepaald moment nodig hebt. Wanneer u bijvoorbeeld oliebollen wilt bakken, is een kookboek handig. Wilt u daarna weten waarom bacteriën resistent worden voor antibiotica, pak dan een biologieboek. En vraagt u zich tenslotte af wat nu eigenlijk de zin van dit alles is, lees dan de Qur’an (of de Tenach of het Evangelie of …).
Al die verschillende boeken passen zonder enig probleem in een en dezelfde boekenkast.
@Hendrik-Jan Bakker: U schrijft “Ook lijkt het erop dat de aap van de mens afstamt i.p.v. andersom. Heel verhelderend is het boek ‘Dwarskijken op Darwin’ van prof. Jan Diek van Mansvelt.”
U lijkt totaal niet op de hoogte van het werk van Darwin, laat staan de 150 jaar onderzoek die erop volgden. Als u ook maar het eerste hoofdstuk van The descent of man had gelezen had u die zin zeker niet geschreven. Erg jammer.
Om op het artikel te reageren. De heer Ghaly zegt: “Zolang de evolutietheorie dit principe van het bestaan van de Schepper niet aantast, is er geen probleem. ”
Ten eerste snap ik niet wat er voor probleem zou ontstaan, maar ten tweede lijkt het me ook niet waar want hoe kan je het niet noodzakelijk zijn van een God voor het verklaren van zaken niet beschouwen als een aanval op het principe van het bestaan van diegene? Is het geen illusie dat die twee domeinen helemaal gescheiden zijn? Ook religie is een fenomeen wat bestudeerd wordt immers: vanuit de biopsychologie, neurowetenschappen, etc.
En het principe van het bestaan van God wordt continu door haar aangevallen: de evolutieleer doet dat door een complete theorie voor het ontwikkelen van leven te geven op basis van natuurlijke processen, geen God meer voor nodig. Aangezien hij ook al niet meer nodig was voor chemie, natuurkunde en sterrenkunde waarvoor nog wel? Om maar te zwijgen over alle geloofsgerelateerde zaken als ‘de ziel’, ‘de hemel’, ‘de hel’, ‘djinns’.. compleet onverenigbaar met de huidige kennis.
Ik zou zeggen, nee.. de schepper ligt niet onder vuur, de schepper is al overleden. Alleen degenen die hem nodig hadden stribbelen nog wat tegen om dat te accepteren.
@Alexsandr:
…En het principe van het bestaan van God wordt continu door haar aangevallen: de evolutieleer doet dat door een complete theorie voor het ontwikkelen van leven te geven op basis van natuurlijke processen, geen God meer voor nodig. Aangezien hij ook al niet meer nodig was voor chemie, natuurkunde en sterrenkunde waarvoor nog wel? Om maar te zwijgen over alle geloofsgerelateerde zaken als ‘de ziel’, ‘de hemel’, ‘de hel’, ‘djinns’.. compleet onverenigbaar met de huidige kennis…
1) Wie of wat ligt aan de basis van die “natuurlijke processen”, m.a.w. wie of wat is de “scheppende oorzaak”?
2) “Huidige kennis”: Inderdaad, de huidige, aan twijfel onderhevige en voor verandering van inzicht vatbare, beperkte en vooral niet onfeilbare menselijke kennis.
1) Die vraag gaat net zo goed op voor god. Waarop u zal zeggen ‘maar die heeft geen oorzaak’. Waarom zouden natuurlijke processen een oorzaak moeten hebben, maar een veroorzaker daarvan zelf niet? En zelfs daarover is de wetenschap duidelijk: als het niet verifieerbaar is kun je het net zo goed niet denken, ‘t maakt toch geen enkel verschil. De god die jij voor ogen hebt hier, die een setje parameters in fysische vergelijkingen aanpast, staat mijlenver van de god die zich bewust bezighoudt met de mens hoor, de enige reden dat jij zo’n god moet postuleren is juist omdat de wetenschap die andere optie heeft afgeschoten. Zie je niet dat je god gewoon aan het opschuiven bent naar die zaken die we nog niet weten?
2) Feiten zijn feiten. Alles wijst erop dat het bewustzijn en het menselijk brein onlosmakelijk aan elkaar verbonden zijn. Wat betekent dat? Geen hemel, geen hel. Daarvoor is ook al geen *enkel* fysische aanwijzing. Waar moeten die zaken zich bevinden? Tuurlijk worden er nieuwe zaken ontdekt, maar de bestaande fysische wetten zullen echt niet meer veranderen, hoogstens in bijzondere gevallen. Dat biedt weinig ruimte voor de zaken die jij wenst te zien. Of denk je dat een perpetuum mobile ook morgen opeens wel mogelijk is?
Ik weet niet of we wel op dezelfde planeet leven als je de indruk hebt dat god niet onder vuur ligt tegenwoordig…
ik weet het niet… u zegt dat de teksten, zoals bijv. de hadith waarin letterlijk de dagen worden genoemd, ofwel niet voldoende ‘gestaafd’ zijn, ofwel multi-interpretabel. Zou de almachtige schepper van het universum er op zijn minst niet voor willen zorgen dat dit soort twijfel niet kan ontstaan, en dat het rechttoe rechtaan duidelijk is? U schrijft elders in uw betoog dat zelfs u als islamitisch rechtsgeleerde er nog moeite mee heeft bepaalde dingen te begrijpen. Maar de leek op de straat, wiens eeuwig lot ervan afhangt (hel of paradijs) moet het toch ook kunnen begrijpen?
Een tweede, wat mij betreft fundamenteler punt, is dat het onderscheid tussen mens en dier in de Islam heel duidelijk is: dieren hebben geen vrije wil, en zijn dus niet straks in het hiernamaals verantwoordelijk voor hun daden, tenminste ze gaan er niet voor naar de hel. Er wordt gesteld dat dieren automatisch gehoorzamen aan waarvoor ze geschapen zijn: Allah aanbidden. De mens echter heeft wel een vrije wil en kan dus ongehoorzaam zijn. Hoe kan het dan, dat bv. biologen die het gedrag van primaten bestuderen, concluderen dat dit op heel belangrijke punten overeenkomt met menselijk gedrag?
Waarom zou hij uberhaupt dagen schrijven als hij gewoon kan schrijven 2.376 miljard jaar? Om maar een voorbeeld te noemen. De enige reden dat je dat niet meer als ‘dagen’ leest is omdat.. daar is ‘ie weer… de wetenschap zo’n interpretatie belachelijk heeft gemaakt.
Dit klinkt allemaal mooi, maar er zijn niet alleen maar zwart-wit argumenten tegen het mengen van de evolutietheorie met de monotheistische godsdiensten.
Het Jodendom, de Islam en het Christendom zoals wij dat vandaag kennen veronderstellen een doelgericht universum (teleologie). De kern van de evolutietheorie is nu juist dat de ontwikkeling van het leven niet een doelgericht proces is in de antropomorfe en antropocentrische zin van de religies.
We kunnen dus lief en aardig doen en politieke argumenten gebruiken voor onze interpretatie van theologische en wetenschappelijke teksten, maar het is niet redelijk.
@ Nima Emami – U hebt gelijk. Wetenschap en religie moet men niet mengen. Wetenschap corrigeert religie en religie vult wetenschap aan. We kunnen beide goed gebruiken. Kiezen tussen ‘lief en aardig’ enerzijds en ‘redelijk’ anderzijds is net zo overbodig als kiezen tussen een hamer en een rol plakband of tussen een CT-scan en een landkaart. (Maar als men u dwingt, zou ik beslist voor ‘lief en aardig’ kiezen).
Beste J. Je hebt deels gelijk. de stelling die klopt is: “Wetenschap corrigeert religie.” En de stelling die niet klopt is: “Religie vult wetenschap aan.” Zelf weet ik geen een voorbeeld te noemen van van een feit waaruit zou blijken dat religie een nuttige bijdragen zou kunnen leveren aan de wetenschap. Als iemand zo een feit weet hoor ik dat graag. Religies bestaan duizenden jaren en de wetenschap zo ongeveer 400 jaar. Het zijn twee elkaar bestrijdende wereld-opvattingen. Om te kunnen blijven geloven dien je een soort anti-wetenschappelijke instelling te handhaven.
Wim, volgens mij bestaat wetenschap al wat langer. Plato, Aristoteles, om een paar namen te noemen. Daarna hadden we de academie van Gondishapur in Perzië, het Bait al Hikmah in Bagdad en andere islamitische hoofdsteden. Arabische wetenschappers hebben de exacte wetenschappen vanaf ca. 800 AD op een hoger plan gebracht. Avicenna en Averroës zijn twee namen zonder wie de moderne Europese wetenschap niet zou kunnen bestaan. Lees “Het Huis der Wijsheid” van Jonathan Lyons.
Beste Wim – Dank voor je reactie. Ik zie wetenschap als een activiteit gericht op de vervulling van onze behoefte aan voorspellen en controleren. En godsdienst als te gemoed komend aan onze behoefte aan rechtvaardigheid en betekenis.
Religie lijkt wat mij betreft meer op poëzie dan op natuurkunde.
Anders gezegd: wetenschap is een gemeenschappelijke onderneming, religie een privé project. Een strijd of tegenstelling tussen die twee lijkt me onnodig en onwenselijk.
Hendrik Jan heeft gelijk, (de behoefte aan) wetenschap en (de behoefte aan) religie zijn even oud zijn.
Hallo Hendrik Jan Bakker. Natuurlijk heb je gelijk. met die feiten. Maar moderne wetenschap was dat nog niet, die is pas na 1600 ontstaan. Maar voor mijn conclusie maakt dat helemaal niet uit. De conclusie was en is. “Religie vult wetenschap NIET aan. Hoe denk je daar over?
Hallo J. Bedankt ook voor jouw reactie. Als jij het zegt dat godsdienst te gemoed komt aan je behoefte aan rechtvaardigheid en betekenis dan geloof ik je. Ook ik heb ernstig behoefte aan rechtvaardigheid maar ik zie niet hoe godsdienst dat zou kunnen bevredigen. Ook mijn behoefte aan betekenis koppel ik helemaal niet aan religie. Als ongelovige heb ik helemaal geen gebrek aan betekenis in mijn leven. Honden, apen en mieren kennen geen godsdienst (denk ik) en hebben (denk ik) ook geen gebrek aan betekenis in hun leven. Het feit dat ik kan nadenken en weet dat ik dood zal gaan maakt mijn leven niet minder zinvol.
Beste Wim,
Jouw opvatting over religie lijkt duidelijk, namelijk dat het niets toevoegt aan de wetenschap of aan jouw persoonlijke leven. Maar kun je je wel voorstellen dat religie iets toevoegt aan het leven van andere mensen, bijvoorbeeld op de wijze zoals Hendrik Jan en J het hier verwoorden? Of dat ten minste respecteren? Op eenzelfde manier als gelovigen horen te respecteren dat religie voor jou geen toegevoegde waarde heeft?
Vriendelijke groet,
Ceylan Pektas-Weber
Beste Wim – Het was niet mijn bedoeling om een oordeel te vellen over jouw persoonlijke leven. Het ging mij om een verklaring voor de grote rol van godsdienst in de wereld. Klaarblijkelijk hebben velen (waaronder ikzelf) behoefte aan het gebruik van het woordje ‘God’ (naast woorden als ‘evolutie’, ‘muziek’ of ‘democratie’) in de aanpak van de uitdagingen waarvoor hun leefomgeving hen stelt. Die behoefte lijkt mij authentiek. En de vervulling legitiem, zolang men daarbij anderen niet in de weg zit. Helaas gaat het bij deze voorwaarde nog vaak mis.
De moderne wetenschap – de Verlichting – heeft veel gedaan voor het terugdringen van de rol van de priester & de imam, en dat is in veel opzichten een goede zaak gebleken.
Beste Ceylan Pektas-Weber. Ik wil niet onvriendelijk doen over of tegen mensen die gelovig zijn. Ik wil wel (graag zelfs) zeggen over deze onderwerpen wat ik te zeggen heb. Ik weet maar al te goed dat ik feilbaar ben, dus niets weet ik helemaal zeker. Ik denk dat wetenschap en religie twee onderling strijdige levensbeschouwingen zijn. In het debat over evolutie en Islam komt dat aan de orde. De stelling waarop ik reageerde was van de persoon J: “religie vult wetenschap aan” Ik betwijfel dat. Persoon J heeft reeds geschreven dat religie voor hem zinvol is in verband met zijn verlangen naar rechtvaardigheid en zingeving. Maar dat is nog geen onderbouwing van de door mij betwijfelde stelling. === Ceylan Pektas-Weber hoe denkt u over de stelling?
Hallo J. We zijn het kennelijk over veel dingen eens. En natuurlijk is het prima in orde als jij of iemand anders behoefte heeft aan God of Allah. Godsdienst speelt inderdaad een grote rol in onze wereld. Over onze gezamenlijke behoefte aan rechtvaardigheid kan ik nog zeggen dat ik van mening ben dat de universele verklaring van de rechten van de mens meer doet voor de rechtvaardigheid dan de beide ‘heilige’ boeken de koran en de bijbel. Deze verklaring danken wij aan de verlichting en de wetenschap. Ook over de rol van de imam en de priester denken wij hetzelfde. Hoewel ik iedereen de vrijheid gun om of imam of priester te worden. Ook vrouwen dus.
Beste Wim de Rooij,
Uiteraard bent u welkom om te zeggen wat u vindt. Ik probeerde alleen meer helderheid te krijgen over wat u precies bedoelde te zeggen.
U zegt dat wetenschap en religie twee levensbeschouwingen zijn die met elkaar in tegenspraak zijn, en u vraagt wat ik daarvan vind. Ik zie wetenschap niet als een levensbeschouwing. Door het op deze manier naast elkaar leggen van wetenschap en religie/geloven worden m.i. twee naar aard totaal verschillende ‘grootheden’ met elkaar vergeleken. Geloven is vooralsnog niet empirisch meetbaar, en ik vermoed dat dit ook niet snel zal veranderen. Voor de moderne wetenschap geldt dat wel, of men streeft er ten minste naar. Ondanks het feit dat geloven een zingevingssysteem is dat niet meetbaar is, blijkt het voor veel mensen op deze aarde, wel waardevol. Het is voor mij dan ook niet ‘of-of’, maar eerder ‘en-en’. Een vriendelijke groet.
Hallo Ceylan Pektas-Weber. Het is waar dat wetenschap en religie ogenschijnlijk twee niet vergelijkbare grootheden zijn. Maar toch zijn het beide bronnen van kennis over de mens en zijn omgeving.
Religie: God heeft de mens geschapen. Mensen zijn met een doel op aarde geplaatst. Er is een hiernamaals. enzovoorts.
Wetenschap: De mens is een ‘toevallige’ uitkomst van het evolutie proces. Het leven is doel in zichzelf. Er is niets/niemand dat het doel van individuen bepaalt dan het individu zelf. Er bestaan geen geesten zonder lichaam en dood is dood. Niets geen hiernamaals.
In deze zin zijn beide grootheden wel degelijk concurrerende kennisbronnen. Daarbij komt nog dat aanhangers van een religie vrolijk (en zonder zich daarvoor te schamen) zeggen dat ze dat wat ze geloven, geloven zonder een spoortje van bewijs. Terwijl dat volstrekt anders is bij ‘gelovers’ in het wetenschappelijke wereldbeeld.
Ik bedoel niet dat gelovigen zich daarvoor zouden moeten schamen, natuurlijk niet. Maar mensen zoals ik vragen zich wel af hoe het kan dat zaken die zo belangrijk zijn voor iemand leven zo zonder enige vorm van bewijs geloofd worden. Het feit dat er meer dan 1000 soorten religies zijn en dat zonder bewijs een enkele religie maar een kans heeft van kleiner dan 1 op 1000 dat deze religie de waarheid bevat, maakt religieuze mensen nooit bang dat uiteindelijk zal blijken dat ze een vals geloof aanhangen.
Beste Ceylan Pektas-Weber ik spreek vrij over deze kwestie. Maar met respect voor iedereen. Ik stel deze discussie dan ook zeer op prijs. Vriendelijke groeten.
Hallo Ceylan Pektas-Weber. Nog een toevoeging. Onder de druk van de nieuwe inzichten in de wetenschap passen de religies zich aan.
Een voorbeeld in de Islam en in het Christendom ging men er oorspronkelijk van uit dat de aarde plat was en tegenwoordig hebben ze het bestaan van een wereldbol geaccepteerd.
Ik ken geen feit afkomstig uit een religie die de wetenschap geholpen heeft bij een kennisvermeerdering. Als jij zo’n feit kent dan hoor ik dat graag.
Wat nu aan de orde is dat de evolutie theorie zo overduidelijk waar is dat alle religies die dat blijven ontkennen ten dode zijn opgeschreven.
Beste Wim – Jij vat religie primair op als een al of niet juiste beschrijving van de werkelijkheid. Maar past het niet beter in een evolutionair wereldbeeld om wetenschap en religie op te vatten als verschillend gereedschap dat het schepsel homo sapiens ten dienste staat om de uitdagingen van zijn leefomgeving te lijf te gaan? Daarmee vervalt de noodzaak om een rangorde in gereedschap aan te brengen en tevens de drang om naar De Ware Gereedschapskist te zoeken.
Wetenschap is als een olielamp, religie als het vuur. Zonder vuur is de lamp nutteloos; zonder lamp het vuur gevaarlijk. Samen verlichten zij onze weg.
Beste Wim de Rooij, Ik ben het zeker met je eens dat zowel de wetenschap als religies bronnen van kennis zijn.
Maar voor mij levert dat echter nog altijd geen conflict op. Voorheen noemde ik wetenschap vaak de ‘kennis van de rede’ en geloof ‘kennis van het hart’. Hoewel ik intussen vermoed dat die definitie ook enigszins tekort schiet. Maar kennis van het hart is in ieder geval meestal niet op dezelfde manier te bewijzen als de kennis van de rede. Daarom is zij echter niet minder zinvol. Sterker: ik denk dat als het erop aankomt ik de ‘kennis van het hart’ belangrijker vind dan de ‘kennis van de rede’. Laatstgenoemd kennis gaat over waarheidsvinding, en die waarheid zal voor mensen altijd beperkt en vaak tijdelijk blijken. Simpelweg omdat wij onderdeel zijn van alles wat is, en dus nooit het geheel zullen kunnen overzien.
Kennis van het hart daarentegen gaat veeleer over waarachtigheid. Een subjectief ervaren van de essentie van het leven of een bepaalde ervaring. Daarin ligt al de aanvaarding opgesloten van het feit dat die ervaring of beleving nooit als ‘algemene waarheid’ zal kunnen worden bewezen. Daarom zal ik in religieuze teksten ook niet naar wetenschappelijke bewijzen zoeken.
Volgens mij zou het goed zijn als ieder de relativiteit van welke waarheidsclaim ook zou erkennen. We zijn mensen; gezegend met rede en hart, maar gelukkig niet belast met de opdracht om ‘de enige en voor eeuwig geldende waarheid’ te kennen.
Het kan zijn dat we het hierover oneens blijven. Voor mij is dat prima. Ik hoop voor u ook. Vriendelijke groet.
Beste J. Je voorstel is om zowel religie als wetenschap te beschouwen als ‘gereedschap’ waar ieder mens uit kan kiezen als hulp voor zijn eigen levensvragen. Voor mijzelf zie daar niets in zoals je wellicht al verwachtte. Maar stel dat ik daar, om de discussie, toch in mee ga. Dan doemen enkele vragen op.
1) Welke religie gebruik ik dan als gereedschap?
2) Is de achterliggende waarheid van religie dan belangrijk of kies ik gewoon de religie die mij het beste uitkomt?
3) Kies ik dan een religie die mij zelf het beste uitkomt of die het beste is voor de hele mensen gemeenschap? Bijvoorbeeld een religie waar vrouwen en homo’s niet achtergesteld worden.
Beste J hoe maak jij jouw keuze voor een religie? Je hebt het meest waarschijnlijk gewoon gekozen voor de religie van je vader en moeder. En die weer voor die van hun vader en moeder. enzovoorts! Wie denkt nu dat de mensen van eeuwen geleden beter in staat waren om een ‘goede’ religie uit te kiezen dan de mensen van tegenwoordig. Wij hebben allemaal een betere opleiding gehad. We weten van de evolutie theorie, dat Adam en Eva niet geschapen zijn bijvoorbeeld. Dus beste persoon J als jij gewoon kiest voor het geloof van je (voor)ouders waarom doe je dat dan?
Kortom ook al kunnen we religie als gereedschap zien voor levensproblemen, dan nog de vraag welke religie en waarom juist deze?
Met vriendelijk groet
Beste Ceylan Pektas-Weber. De tweedeling die je maakt, t.w. de kennis van het hart en de kennis van de rede vind ik een zinvolle tweedeling.
De liefde voor mijn vrouw ken ik vanuit mijn hart. Mijn rede heeft daar maar weinig aan bij te dragen. Ik ben het ook met u eens dat de kennis vanuit mijn hart uiteindelijk belangrijker voor mij is dan de kennis van de rede. En bovendien wil ik graag onderschrijven dat alle uiteindelijk waarheid claims vals zijn. Dat zou zo moeten zijn bij zowel wetenschap als bij alle religies.
Maar het feit dat ik ook kennis vanuit mijn hart heb maakt mij nog helemaal niet gevoelig voor religie. Sterker zelfs vanuit mijn hart ‘weet’ ik dat een God die een hel verzonnen heeft ‘boosaardig’ is. Als ik God zou zijn en als ik mensen geschapen zou hebben, zou ik mij niet laten aanbidden door mijn schepselen, dat idee alleen al vind ik verwerpelijk. En om de mensen die dat dan niet willen doen eeuwig te straffen vind ik echt walgelijk. Dit zeg ik juist vanwege de kennis vanuit mijn hart.
Eveneens vanuit de kennis vanuit mijn hart weet ik dat het voor mij belangrijk is dat een religie ‘waar’ zou moeten zijn voor ik me er aan zou overgeven. Het is zou een te grote belasting voor mijn eergevoel zij om in een valse godsdienst te geloven.
Dus ook voor jouw de vraag allerbeste Ceylan Pektas-Weber als het over religie gaat welke godsdienst hang je aan en waarom juist deze? Of is het voor jouw eergevoel niet van belang dat je een ‘ware’ of juist een ‘goede’ godsdienst omarmt hebt. Laat je hart spreken.
Beste Wim (zullen we tutoyeren?),
Ik zal proberen te antwoorden voor zover ik wil op een publieke site. Om te beginnen heeft ieder van ons een uniek hart, dus lijkt het me niet meer dan normaal dat we ook niet allemaal dezelfde ervaring van ‘weten van het hart’ hebben. Ik begrijp wat je schrijft over de hel en over aanbidding. Voor mij heeft de hel vooral te maken met het realiseren van een balans tussen lijden en geluk, lasten en lusten. Als het leven op deze aarde alles zou zijn dat er is, en er niet nog een andere dimensie bestaat waar zaken die hier zo oneerlijk lijken of zijn, op een of andere manier toch nog in balans getrokken worden, zou het leven hier voor mij mogelijk volstrekt zinloos worden. Ik zou niet kunnen leven met het idee van een zo lucratieve verdeling van welvaart, kansen, veiligheid, enz., waarbij het daarbij ophoudt. In momenten van stilte kan ik soms een diepe balans in alles dat is ervaren, of soms slechts vermoeden. Die ervaring heb ik ook nodig om hoop en perspectief te houden.
Verder gaat het er niet om dat God onze aanbidding nodig heeft. Het is eerder zo dat wij dat nodig hebben. Zo ervaar ik dat althans. Juist door een Schepper boven de mensheid te veronderstellen, ben ik in staat om alle mensen hier op aarde als volledig gelijkwaardig te ervaren, en me aan geen één mens ondergeschikt te maken. Tenzij we dat afspreken op basis van (tijdelijke) functies. Nogmaals: dit is heel subjectief en ik denk dat we het daarbij moeten laten, en niet moeten proberen om middels rationele argumenten verder te discussieren hierover.
De islam is de religie waarin ik mij na 22 jaar nog altijd het meest thuis voel. Religies zijn m.i. overigens geloofssystemen die door mensen tot (veelal) versteende rituelen en opvattingen werden gemaakt. Geloof is het weten van het hart. In religies is te vaak geprobeerd het zachte weten van het hart tot het hardere weten van de ratio te maken. Voor mij is de kern geloof en niet religie. Maar islam is wel de religie waarin ik vooralsnog de meeste ruimte ervaar om mijn geloof te beleven op de manier waarop mijn hart ernaar verlangt. Maar ik ben ervan overtuigd dat mensen die een andere religie ervaren, hetzelfde even intensief kunnen ervaren. Uit bovenstaande volgt dat ik termen als ‘juist’ en ‘goed’ niet zozeer aan religies koppel alswel aan het handelen naar ‘het weten van het hart’.
Overigens wil ik deze uitwisseling van mijn kant hiermee afsluiten, omdat onze bijdragen bijna columns op zichzelf beginnen te worden, en we daarmee het doel van reageren wellicht voorbij gaan schieten. Tot een volgende keer? Hartelijke groet, Ceylan
@ J
Met enige interesse uw reacties hierboven gelezen. kan het niet alten te reageren.
Uw stelling dat religie en wetenschap elkaar aanvullen zie ik niet als beantwoord met
“wetenschap en religie zijn als een olielamp en vuur”.
Zo’n stelling verteld impliciet -mijns inziens volslagen incorrect- dat alleen religie een moraal kan geven.
Daarnaast zou ik ook graag een antwoord horen op de volgende vraag.
Hoe vult wetenschap religie aan op het moment dat deze het geloof tegenspreekt?
Beste Wim – Je hebt gelijk, onze levensvisie (de inhoud van onze gereedschapskist) wordt in hoge mate bepaald door de plaats en tijd van onze jeugd. Maar naarmate we ouder worden en onze leefomgeving verandert krijgen we misschien behoefte aan nieuwe instrumenten (bv. de instrumenten ‘democratie’ of ‘evolutie’). Ook zou kunnen blijken dat we bepaalde van-huis-uit-meegekregen instrumenten al jaren niet meer nodig hadden (bv. de instrumenten ‘geestelijk leider’ of ‘erfzonde’). Zij kunnen dan terzijde worden gelegd.
Thomas Jefferson had geloof ik een Evangelie waarin hij alle passages die hij in strijd achtte met de Rede, had doorgestreept. Ik denk dat wij hetzelfde moeten doen: zoveel mogelijk boeken lezen (en verschillende mensen spreken) en daar uit halen wat ons aanspreekt. Niemand anders kan voor ons onze levensvisie, ons geloof, uitkiezen.
Beste Ich – Dank voor uw reactie. Ik vertaal ‘moraal’ met altruïsme of rechtvaardigheid. En zie religies als oproepen tot rechtvaardigheid; dat wil zeggen oproepen om voor een ander hetzelfde te wensen als voor uzelf. (Een oproep ook, waaraan niet altijd gehoor wordt gegeven).
Religie moet in overeenstemming zijn met wetenschap, anders zinken we weg in een moeras van bijgeloof. (En wetenschap moet worden aangevuld met religie, anders komen we om in een woestijn van materialisme)
Beste Ceylan Pektas-Weber.
Bedankt voor de discussie en voor je eerlijke antwoorden. Groeten en tot schrijfs.
Wim de Rooij
Beste J
Je hebt gelijk dat we onze gereedschappen zorgvuldig moeten kiezen. Het verhaal over Thomas Jefferson kende ik nog niet. Gereedschappen die ik in strijd acht met mijn rede probeer ik te vermijden.
Je schrijft: “Maar naarmate we ouder worden en onze leefomgeving verandert krijgen we misschien behoefte aan nieuwe instrumenten (bv. de instrumenten ‘democratie’ of ‘evolutie’.” De moeilijkheid is dat het nieuwe instrument Evolutie al bijna meer dan 100 jaar een hoofdrol speelt in bijna alle wetenschappen. Dat pas accepteren als je er behoefte aan hebt lijkt me een beetje wereldvreemd. Ik blijf erbij alle instituten, organisaties of religies die de werkelijkheid van de evolutie blijven ontkennen of zelf bestrijden, ten dode zijn opgeschreven.
Je kunt je niet voorstellen dat er nog groepen mensen serieus genomen worden die denken dat er weerwolven bestaan, of die nog denken dat de aarde plat is. De evolutie is een feit. Adam en Eva hebben nooit bestaan. De erfzonde kan dus ook nooit plaatsgevonden hebben. Daarmee is het kern-verhaal van het christendom helemaal de mist in gegaan.
Hartelijke groeten.
Beste J
In een antwoord op Ich schrijf je onder andere: “En wetenschap moet worden aangevuld met religie, anders komen we om in een woestijn van materialisme.” Daarover wil ik ook graag iets zeggen.
1) Er zijn twee soorten materialisme a) de platte zucht naar materiële zaken en b) het filosofische materialisme. De opvatting dat er uiteindelijk niets anders bestaat dan materie. Dat geest opgewekt kan worden door materie zoals golven door een grote hoeveelheid water.
2) Mensen die materialist zijn in de tweede betekenis komen vaker voor onder wetenschappers. Volgens mij zijn zij de hoop op een betere wereld. Gelovigen, van allerlei aard, maken er volgens mij juist een puinhoop van. Hier zijn onze standpunten werkelijk strijdig.
De simpelheid van het wereldbeeld van een gelovige doet mij meer aan een woestijn denken dan de zeer spannende zoektocht naar de werkelijkheid, die de wetenschap kenmerkt. In de religies zit amper enige ontwikkeling. Terwijl het wetenschappelijke weten van het zeer kleine tot aan het zeer grote enorme vergezichten ontvouwd. Het wereldbeeld rondom de quantummechanica is werkelijk verbijsterend. Ook over ons mensen, wie we zijn en hoe we tot stand kwamen is een soort spannende avonturenroman zich aan het ontvouwen.
De rechtvaardigheid zoals die in de grote religies van het boek naar voren komt is volgens mij echt minderwaardig aan de rechtvaardigheid zoals die in de rechten van de mens verwoord zijn. Minder heilig maar wel meer rechtvaardigheid.
Dat moest ik even kwijt.
Hartelijke groeten
Beste Wim – Afgaande op je comments vermoed ik dat jij een prima buurman en collega bent. En is dat niet waar het uiteindelijk om draait?
Bedankt voor je prikkelende weerwoord.
Hallo beste J
Dat zou leuk zijn. Wil jij verhuizen? Ik ben nogal gehecht aan mijn plekje.
Jij ook bedankt voor onze uitgesproken meningsverschillen. Ik stel het zeer op prijs
Groetjes.
Beste J
Over materialisme kan ik mij alleen maar aansluiten bij het verhaal van Wim. Filosofisch materialisme is geen armoede zoals u dat beschrijft.
“Religie moet in overeenstemming zijn met wetenschap, anders zinken we weg in een moeras van bijgeloof.”
Dat is echter niet het geval.
Wetenschap en geloof/religie zijn vaak tegenstrijdig.
Met name in onderwerpen m.b.t. creatie en schepping -om bij het onderwerp Evolutie van de column te blijven- spreken religie en wetenschap elkaar vaak tegen.
Hoewel wetenschap zelf geen gereedschap voor moraal -moraal het voorbeeld waar jij uiteindelijk in vervalt- is, zijn zelfs daar nog wel eens tegenstrijdigheden.
(Men zou als voorbeeld kunnen denken aan een moreel taboe op polygamie, en wetenschappelijke bewijzen dat genen diversiteit (en dus polygamie voor mannen en voor vrouwen) juist wenselijk is)
Wetenschap en religie staan in veel situaties haaks op elkaar.
Hoe vullen ze elkaar dan aan?
Hoe kan iemand dan tegenstrijdige ‘waarheden’ accepteren?
Beste Ich – (U heeft me toch weer overgehaald om mijn mond open te doen) Zoals ik al eerder schreef: wetenschap moet religie corrigeren. Wanneer religieuze en wetenschappelijke beweringen met elkaar in strijd zijn, moet wetenschap prevaleren. Dus als u mij dwingt om te kiezen tussen evolutie of creationisme (Darwin versus Adam en Eva) dan kies ik voor de eerste.
Mijn punt – en ik vermoed dat van Ceylan ook – is echter dat ik die keuze als onnodig en geforceerd ervaar. Daarom de vergelijking met gereedschap. Ik zie niet in waarom ik zou moeten kiezen tussen bijvoorbeeld een hamer en een rol plakband, of tussen een landkaart en ct-scan. Ik heb ze graag allemaal ter beschikking.
Ik zie woorden / aannames / geloofsinhouden niet als afbeeldingen van de werkelijkheid (copying), maar als instrumenten om met de werkelijkheid om te gaan (coping). Zolang ik daarbij anderen niet in de weg zit, zie ik niet in waarom ik bepaald gereedschap overboord zou moeten zetten.
Om terug te komen op een voorbeeld van Wim. Wanneer ik ‘s nachts bij volle maan uit het raam kijk, verwacht ik ook geen weerwolf in de tuin. Toch heb ik erg genoten van de film ‘Wolf’ (1994) waarin Jack Nicholson een weerwolf speelt.
De vraag is dus niet: ‘Wat is waar, evolutie of Genesis?’, maar: ‘Is het in de gegeven situatie handig / wenselijk om het instrument ‘genesis’ te gebruiken of heeft het instrument ‘evolutie’ de voorkeur? In verreweg de meeste gevallen – maar niet alle – geef ik de voorkeur aan het laatste. De grens ligt bij de overgang van prive naar publiek.
De keuze tussen religie en wetenschap is niet kunstmatig.
in sommige zaken geeft religie een antwoord en in veel zaken geeft wetenschap een antwoord. in die zin heb jij gelijk en zijn het twee ‘ gereedschappen’ die een persoon naast elkander kan handhaven.
Ik vraag jouw ook niet te kiezen voor wetenschap als geheel, of relifgie als geheel.
In zaken waar wetenschap en religie elkaar overlappen/tegenspreken is de keuze alles behalve kunstmatig, en kun je niet gebruik maken van wat op dat moment uitkomt.
In jouw voorbeeld, als je gelooft dat je plakband (gereedschap) de ENIGE methode is om een poster op te hangen, dan zul je nooit geloven dat je een schroevendraaier (zonder schroeven) voor hetzelfde doel kunt gebruiken.
Wat jij zegt komt op mij over als (overdreven gesteld om mijn verbijstering duidelijk te maken)
“Ik geloof in god als het mij uitkomt,
en ik ben atheist waneer dat beter van pas komt”
Als je evolutie accepteerd, dan kun je nooit accepteren/geloven dat het leven in de huidige vorm weggezet is.
Je kunt geloven dat god leven gecreerd heeft met behulp van evolutie, maar dan zou het genesis verhaal alle waarde verliezen (en de rest van het boek in twijfel trekken)
Jouw voorbeeld is vrij mager.
om van een film te genieten hoef je niet de waarheid van het verhaal te accepteren.
In wat voor gevallen gebruik je in’s hemelsnaam Genisis als het jouw uitkomt?
En ik ben het er overduidelijk niet mee eens dat alleen religie een moraal, schoonheid of betekenis kan geven.
Ik dnek zelfs dat jij te veel waarde hecht aan betekenis en gewenst zijn.
Ik kan jouw vertellen, ik was -in tegenstelling tot mijn broer- een ongelukje. Een niet geplande kind. Dat maakt mij niet minder dan iemand anders.
Nog even een reactie op Patient van 31 dec. 2010. Ja, die dingen staan bij Djahiz, maar dat is niets bijzonders, want je vindt die ideeën bij vrijwel alle klassieke Arabische auteurs die vanuit natuurfilosofisch perspectief schrijven over ontstaansprocessen in de natuur. Filosofen zoals Ibn Sina, al-Farabi, Ibn Khaldun; medici zoals Razi, Abd al-Latif al-Baghadi, Ibn Rushd; ook de geografen, b.v. Yaqut. Die opvattingen gaan terug op het het in de 9e eeuw in het Arabisch vertaalde werk van Hippocrates, Aristoteles en Galenus. Een conflict met de godsdienst zagen de Arabische gellerden daarin niet: God kan toch heel goed ook een systeem van natuurlijke oorzaken creeëren? En dat doorbreken als Hem dat goeddunkt? Dan heb je wat wij als een wonder ervaren.
Interessant om te zien hoeveel misvattingen er bestaan over de Evolutietheorie.
1. Het is niet zomaar een ‘theorie’. Het is een theorie met de wetenschappelijke betekenis: “In de wetenschap is een theorie een toetsbaar model ter verklaring van waarnemingen van de werkelijkheid.” Dat de aarde om de zon draait is evengoed een theorie.
2. De mens stamt niet af van apen. Apen en mensen hebben een gemeenschappelijke voorouder. Er zijn mensen die zeggen: “als evolutie correct is, waarom zijn er dan nog apen?” Precies om deze reden: we delen een gemeenschappelijke voorouder die er inderdaad waarschijnlijk meer uit zag als een aap dan als een mens.
Maar liefst 98% van ons DNA komt overeen met die van Chimpansees. Genetisch gezien zijn Chimpansees dichter verwant aan ons -de Homo Sapiens- dan aan Gorilla’s!
3. Evolutie is een feit, het wordt onderbouwd door genetisch bewijs, sterker nog evolutie vind plaats voor onze ogen! (een heel mooi en simpel voorbeeld is die van de eilanden voor de Kroatische kust). Denk ook eens aan de talloze fossielen die zijn gevonden in Afrika: Homo Erectus en Australopithecus.
4. De anatomie van alle levende wezens is precies zo ongebouwd zoals je zou verwachten met evolutie door niet-willekeurige natuurlijke selectie.
Persoonlijk vind ik het jammer dat er zoveel misvattingen zijn over de evolutieleer en het onrecht dat Charles Darwin tegenwoordig wordt aangedaan. Evolutie is niet zomaar een ander denkbeeld over het ontstaan van de mens. Het is een wetenschappelijk theorie, die ondersteund wordt door een tal van bewijzen. Het grappige is, de evolutie is zo gemakkelijk te weerleggen, er hoeft maar 1 fossiel op de verkeerde plek gevonden te worden, bekend gezegde: ’1 konijn in het krijt’ en de evolutie is al ontkracht. Merkwaardig genoeg zijn alle fossielen die gevonden zijn altijd zo gevonden zoals je zou verwachten met de evolutieleer!