Deal, meneer Wilders?

Juni 1978, het kamp waar mijn vader verblijft, wordt opgeheven en de kampbewoners krijgen het recht op een eigen huis in Nederland. Voor mijn vader en zijn vrienden een moment om toe te juichen na negen jaar met z’n tienen in één kamer en met z’n honderden in één kamp te hebben verbleven. In 1969 waren de voorzieningen voor gastarbeiders als mijn vader nihil. Geen bakker of slager waar zij vertrouwde producten konden krijgen. Geen mensen die mee naar de huisarts konden om te tolken. Geen eigen ruimte waar je jezelf kon terugtrekken als de heimwee naar vrouw en kinderen teveel werd.

Door: Canan Uyar

Er was wel hard werken. In ploegendienst, met arbeidsvoorwaarden die het mogelijk maakten om na acht uur ochtenddienst, vier uur later nog een avonddienst te moeten draaien. Je moest niet ziek worden. Dan werd je bij terugkomst nog harder aangepakt door de ploegchef. Voorwaarden die we nu toekennen aan de door ons verguisde ‘derdewereldlanden’.

Mijn vader en zijn vrienden waren dus heel blij toen ze recht op eigen huisvesting kregen en eventueel aan gezinshereniging mochten denken. Voor ons betekende mijn vaders gastarbeiderschap het ontberen van een vader tot aan onze puberteit. Hij dacht overigens niet aan gezinshereniging. Hij had veel heimwee en wilde terugkeren naar Turkije. Maar daarvóór wilde hij ons wel ‘zijn Nederland’ laten zien. Dus kwamen we in 1978 voor twee maanden naar Nederland. Ik had net mijn lagere school afgerond en mijn broer moest nog één jaar. Ik verheugde me om na de vakantie met de middelbare school te beginnen, want ik wilde graag leerkracht worden. Bij aankomst was Nederland voor ons niet heel bijzonder. Ja, voor het eerst vliegen was wel spannend. Maar als geboren en getogen ‘Istanbullers’ ervoeren we geen grote cultuurschok. We vonden het wel raar dat ons huis vier kamers had, maar geen douche.

Op de tweede dag smeekte ik mijn vader om ons meer van Nederland te laten zien. Maar na jaren in een kamp, kende hij Nederland niet! Gelukkig waren een paar vrienden eens naar de sluizen van IJmuiden geweest, die ze indrukwekkend vonden. Dat vonden wij ook, maar onze terugtocht naar huis nog meer. We kregen een zwaar auto-ongeluk waardoor we allemaal in het ziekenhuis belandden. Niemand sprak Nederlands, er was geen tolk, we hadden pijn die we niet konden verwoorden.

Mijn moeder moest dertien dagen blijven, terwijl mijn broer en ik na vijf dagen werden ontslagen. Mijn vader was er heel ernstig aan toe: zijn heup en benen waren op verschillende plekken gebroken. Hij moest minimaal drie maanden blijven en het was onzeker of hij nog zou kunnen lopen. Wij gingen naar huis, maar we kenden de straat, wijk of zelfs het huis niet. Wisten niet waar we brood konden kopen en konden het ook niet vragen. We waren bang, met z’n tweeën in een vreemd land en huis. Het belangrijkste gevolg was dat we nu in Nederland moesten blijven om voor mijn vader te zorgen. Ons hele leven op zijn kop en het kostte veel zweet en tranen om uiteindelijk onze draai hier te vinden.

Nu, in 2011, ben ik politiek volksvertegenwoordiger. Met een hoofddoek die als het aan de PVV ligt binnenkort wellicht uit de provincie en het liefst uit het land verdwijnt. Ik koos er destijds niet bewust voor om hier te komen, maar voelde me altijd Nederlander met een Turkse achtergrond. Trots op mijn afkomst en trots op mijn toekomst in Nederland. Daarom vertik ik het om me in een hoek te laten duwen door uitspraken als “je hoort hier niet” of “je betekent niets voor dit land”. Of “dat ik onderdrukt ben”, want met een hoofddoek op, moet je dat zijn. Wat weet de heer Wilders eigenlijk over wat het ons kostte om hier te blijven? Iets vanuit ivoren torentjes roepen, is zó makkelijk!  

Welkom in het echte leven meneer Wilders. Negen jaar je vader missen, je hoofd boven water houden in een land dat je niet kent, vanaf je twaalfde je ouders en het huishouden verzorgen, gebruikte spullen meenemen naar de supermarkt om te vragen waar ze liggen. Tussendoor naar school én iets voor dit land willen betekenen. Leidt dat tot de conclusie dat wij niets voor dit land betekenen? Alleen problemen veroorzaken? Mogen oprotten? Ik hou van Holland en zal me ervoor blijven inzetten. Mét m’n hoofddoek. Met behoud van mijn eigen identiteit die zich met zweet en tranen ontwikkelde. Ik nodig u graag uit om samen ‘thee te drinken’. Dan kunnen we het er nog eens over hebben wie van ons wat voor dit land betekent en wie niet!  Deal??

Canan Uyar is Raadslid in Amsterdam en hoopt dit jaar haar studie Maatschappelijk Werk en Dienstverlening af te ronden. Ze heeft zitting in diverse cliëntenraden en is wekelijks te horen in het programma Spirit&Co bij NCRV-radio.