Vredeswandeling of safari?

“Maar wat déden die rabbijnen en die imam en die bisschop dan in Amsterdam-West?” vraagt mijn vriend die in dat stadsdeel woont over de telefoon. We hebben het over de gemeenschappelijke vredeswandeling op 9 februari door Amsterdam-West.

Door: Daphne Meijer

“Geen idee. Officieel was het bedoeld om een teken te geven dat de godsdienstvrijheid in Amsterdam-West onder druk staat,” antwoord ik.
“Dat is toch niet zo? En zelfs áls het zo was, waarom gingen ze dan niet ergens naar binnen, om met de bewoners te praten?”
“Weet ik veel… Dat stond niet op het programma.”
“En wie organiseert dan zoiets?”

Ook op die vraag moest ik het antwoord schuldig blijven. Wie organiseert een ‘Abrahamitische vredeswandeling’? Het stadsdeel? De buurtvaders? Het wijkopbouworgaan of een plaatselijk vredesplatform? De burgemeester? Het klonk als iets dat van boven was neergedaald.

Mijn vriend was die dag toevallig in dat deel van West op bezoek. Hij moest in een coffeeshop zijn en hoorde daar van de aanwezige jongens dat er om de hoek allemaal politie op de been was. “De jongens vroegen zich af wat er aan de hand was. Toen ze zagen dat er politie stond bij de synagoge, waren ze bang en bezorgd. ‘Er is toch niets met oma Bloeme gebeurd?’ zeiden ze.” Bloeme, ofwel mevrouw Evers, beheert de synagoge. “Iedereen in de buurt kent haar en praat met haar. Die jongens dachten dat zij misschien niet goed geworden was, of zoiets. Maar toen ze het gingen vragen, werden ze weggestuurd door iemand van de politie. Er kwam hoog bezoek, dus moesten zij wegwezen.”

Mijn vriend en ik zijn het, zoals gebruikelijk, met elkaar eens. Vrede en religieuze tolerantie, daar zijn wij beiden vóór. We zijn echter minder enthousiast over religieuze leiders die door een volksbuurt gaan lopen met tien cameraploegen achter zich aan, zonder dat de buurtbewoners daar tevoren over zijn ingelicht. Zodat de buurtbewoners ook niet de kans kregen om de bezoekers te ontmoeten en met hen van gedachten te wisselen, of om de bisschop van Breda en de Haagse rabbijn onderweg een bakkie koffie aan te bieden. Als je echt iets wilt begrijpen van zo’n buurt en van wat er speelt, pak je het toch niet zo aan? En al helemaal niet met al die cameraploegen, want die zijn alleen geïnteresseerd wanneer het misgaat. En het ging prompt mis. Een jonge buurtbewoner werd gefilmd terwijl hij “Kankerjoden!” riep en de Hitlergroet bracht. “Kon je op wachten,” concluderen we vrijwel synchroon.

Zou het ijdelheid zijn? De ijdelheid van religieuze leiders die menen alleen al door hun aanwezigheid een wonder teweeg te brengen? Of de ijdelheid die ons allemaal bevangt, wanneer we een radiomicrofoon of televisielens in de buurt zien? Of is er sprake van naïviteit? Hoe dan ook, Amsterdam-West is geen safaripark, waar je een klein stukje doorheen kunt lopen om te laten zien hoe solidair je bent met de bedreigde olifanten. “Er gaat een gerucht door de buurt”, vertelde mijn vriend ook nog, “dat er vorig jaar een cameraploeg in West op bezoek is geweest, die Marokkaanse jongetjes heeft betaald om de Hitlergroet te brengen.” Daar geloof ik niet zoveel van, maar de boodschap is mij duidelijk: De camera’s draaien wanneer de Marokkaanse jeugd zich misdraagt. Als dezelfde jongens – en meiden – voor de deur van de synagoge met ‘oma Bloeme’ een praatje maken, is daar niemand in geïnteresseerd. Vandaar mijn aansporing aan de Abrahamieten: Ga de volgende keer zonder journalisten, en knoop op straat eens een gesprek aan.

De Amsterdamse journaliste en schrijfster Daphne Meijer (49) schrijft al jaren over joodse geschiedenis en cultuur. Ze is bezig met een boek over huwelijksmigratie. Op haar weblog http://kandigol.wordpress.com bestrijdt zij angstig rechts denken.