Een blote knie
admin | jan 12, 2012 | Reacties 10
Vorig jaar heb ik na september even vakantie genomen van het bloggen. Ik had het gevoel tegen de wind in te schreeuwen, over ritueel slachten en jongensbesnijdenis. Maar ik heb mezelf hierover heen gezet.
Door: Daphne Meijer
Er is op het kruispunt (ha!) van joods en islamitisch leven in Nederland immers genoeg aan de hand om over te schrijven. En niet alleen in Nederland. Ik begin dit keer in Israël, want ik wil het over de omgang met het lichaam hebben. In de joodse wereld is een discussie losgebarsten over de zogenoemde ultra-orthodoxie in Israël. Artikelen hierover hebben tussen Kerst en Oud & Nieuw op de voorpagina’s van alle kranten gestaan, dus ik ga niet alle feiten herhalen. Maar om het geheugen nog even op te frissen: in een stadje niet ver van Jeruzalem kwam een al heel lang bestaand probleem in de publiciteit: de orthodox-joodse bewoners voelen zich bedreigd door de agressie van de orthodoxer levende ultra-orthodoxe joden die daar ook wonen. De ultra-orthodoxen willen dat degenen die het jodendom iets moderner interpreteren, zich aanpassen aan hun levenswijze. De druppel die de emmer deed overlopen, was het verhaal van een achtjarig meisje, dat onderweg naar school werd uitgescholden en bespuugd door ultra-orthodoxe mannen.
De joodse reacties in en buiten Israël waren opvallend eensgezind: die ultra-orthodoxen moesten zich gedeisd houden! Zij leven op kosten van de staat, leveren geen enkele positieve bijdrage aan Israël en hebben ook nog het lef hun achterlijke levenswijze aan andere joden op te dringen. Er kwam een grote demonstratie, en in reactie hierop hield een klein groepje ultra-orthodoxen een tegendemonstratie, waarbij zij zichzelf en hun kinderen verkleedden als joodse kampgevangen in WOII. Vervolgens sprongen alle overige joden ter wereld hiervan uit hun vel.
Na enige tijd verschenen er iets doordachtere stukken in de kranten waarin de achtergronden werden belicht. Wat bleek? De ultra-orthodoxe gemeenschappen kampen met het probleem dat zij moeten vernieuwen, zich moeten aanpassen aan de veranderende Israëlische samenleving, maar niet weten hoe zij dat moeten doen. Hun leiders geven hun te weinig steun, want die weten het ook niet.
Het blijkt in elke analyse te draaien om de positie van vrouwen. Zodra een ultra-orthodoxe man de hoek van zijn vertrouwde straatje omslaat, loopt hij de moderne Israëlische samenleving binnen. In het moderne, seculiere deel van Israël heb je nog wel dames- en heren-wc’s, maar daarmee is alles wel gezegd over de seksenscheiding. Mannen en vrouwen gaan vrij met elkaar om, en alles wat hier in Nederland kan, kan daar ook.
Dat is niet de manier waarop mannen en vrouwen in de ultra-orthodoxie zich tot elkaar verhouden, dus voor deze bevolkingsgroep is die moderniteit verwarrend. Die verwarring wordt geprojecteerd op het vrouwenlichaam. Een van de interessante aspecten van het jodendom is de omgang met het lichamelijke. Alles is in principe bespreekbaar en alle lichamelijkheid kan onderdeel zijn van de religieuze ervaring. Seks dus ook. En ongewenste opwinding door alle prikkels om je heen dus ook.
Als ultra-orthodoxe mannen zeggen dat zij schaars geklede vrouwen aanstootgevend vinden, en foto’s van schaars geklede modellen op abri’s en dergelijke hen tegen staan, zeggen zij eigenlijk dat ze in verwarring raken van alle erotische uitdaging. (En misschien ook van de druk om geld te verdienen om te consumeren, maar dat is iets voor een volgende column.) Dan moet de vraag luiden: wiens verantwoordelijkheid is dat en hoe lossen we dit op?
Het is de schuld van de vrouw, luidt het ultra-orthodoxe standpunt. Zij moet zich kuis kleden, zodat zij geen aanstoot geeft. En dan hebben wij er geen last van.
Het is de schuld van de man, luidt het moderne antwoord. Die moet leren om zich te beheersen en niet van elke blote knie hitsig te worden.
Wat zeggen nu het moderne orthodoxe jodendom én het moderne feminisme? Dat mannen inderdaad zouden moeten leren niet aan te slaan van elke vrouwenblik. Maar ook dat de openbare ruimte een veel prettiger en veiliger plek is, wanneer de openlijke seksualisering vermindert. Mannen voelen zich dan niet voortdurend uitgedaagd hun mannelijkheid fysiek te bewijzen en die vervolgens te onderdrukken. Zij kunnen zich ontspannen. Vrouwen hoeven niet de hele tijd hun seksuele aantrekkelijkheid te laten zien, voelen zich dus niet voortdurend langs de meetlat van een schoonheidsideaal getrokken en kunnen zich ook meer ontspannen. In die ontspannen zijnstoestand wordt de openbare ruimte heilig. En veilig.
De Amsterdamse journaliste en schrijfster Daphne Meijer (49) schrijft al jaren over joodse geschiedenis en cultuur. Ze is bezig met een boek over huwelijksmigratie. Op haar weblog http://kandigol.wordpress.com bestrijdt zij angstig rechts denken.
Geplaatst in: Opinie
Reacties (10)
Geef een reactie | Trackback URL
Geef een reactie
Spelregels:Voordat reacties worden geplaatst, worden ze getoetst aan de volgende criteria:
- Wees kritisch: Reageer inhoudelijk en niet op de persoon en onderbouw je reactie zoveel mogelijk met argumenten. Verwijs waar mogelijk naar concrete feiten en/of voorbeelden.
- Wees verfrissend: Geef vooral originele, frisse reacties die een nieuwe of andere kijk op het onderwerp geven. Wees kort (maximaal 400 woorden), krachtig en blijf bij het onderwerp (ontopic).
- Wees genuanceerd: Generaliseer niet waar dat niet past. Vermijd zwart-wit voorstellingen en wij-zij denken. Discriminerende, beledigende en (be)dreigende uitingen zijn niet toegestaan.
Laden...
Ja, de moderniteit een stap terug laten doen… Ik zag gisteren w.b. het teveel aan singles en andere mores Naema Tahir pleiten voor meer bemoeienis van ouders met het liefdesleven van de kinder… Ik ben voor, het is zo logisch allemaal. We zullen zien wat dit soort oproepen teweegbrengt.
Zowel in het jodendom als Islam zijn er kledingvoorschriften en kampen we met radicaliserende elementen naar beide kanten, namelijk steeds meer regels en strengere leefwijze en een seculariserende groep, die, onder invloed van het (decandenter wordende Westen, de Westerse vrijheden zich toe eigenen. Vooral in Israel zijn deze tegenstellingen enorm. Bij ideologische strijd is het altijd moeilijk om hoofd en bijzaken uit elkaar te houden en de middenweg te vinden, die blijft voldoen aan de traditie en regels, maar toch weet om te gaan met verschijnselen in de samenleving, die soms niet goed zijn. Modern orthodoxen proberen dat, maar die groep is kleiner. Radicalisering is meestal uiting van reactionair gedrag en teken van angst en onzekerheid. Zoals een tv of radio een knop heeft, zo ben ik ook niet verplicht om te kijken naar datgene wat ik wil zien. Dwang, geweld resulteert lost niets op. Het is voor het gevoel van seculieren inderdaad dat ze vinden dat de hele strenge groepen mede-joden in Israel niets bijdragen, maar dat valt te betwisten, als je zowel het fysieke als spirituele meeneemt. Vanuit slechts fysiek oogpunt lijken seculieren gelijk te hebben, maar het is de grote vraag of uitsluitend fysieke bijdrage uiteindelijk resulteert in iets goeds. Dus zowel ons volk als zij in andere groepen/godsdiensten ed wens ik sterkte met het beoefenen van een goede middenweg.
Mattitjahu
In de moderne samenleving is liefde en dus ook het vrijelijk uiten van seksualiteit een mensenrecht.
Gelukkig maar!
Laten de orthodoxe gelovigen zich dus aanpassen. Een vrouw met onbedekt haar, decolleté en korte rok vraagt niet om onbeheerste reacties, maar wil enkel haar vrouwelijkheid/seksualiteit vrij kunnen uiten, zonder lastig gevallen te worden door de agressiviteit van orthodoxe gelovigen. Het zijn die orthodoxe gelovigen die zich moeten leren beheersen en niet de vrouwen die slechts gebruik maken van hun vrijheid.
Wellicht is het verstandig hulpgroepen op te richten voor mannen die moeite met deze vrijheid hebben (hebben vrouwen daar ook behoefte aan?), maar de vrijheid die wij in ons land hierover hebben is een groot goed.
Als alleen sommige orthodox gelovige mannen zich niet zouden kunnen beheersen Henk, dan zou de vrouwenopvang in Nederland wellicht met zo’n 75-80% verminderd kunnen worden Henk. Of misschien nog wel meer. Ik spreek uit ervaring als voormalig medewerkster van een Blijf-van-mijn-lijf huis.Ik hoop stellig dat je niet in het fabeltje gelooft dat (seksuee)geweld tegen vrouwen ‘slechts’ in bepaalde kringen gebeurt.
Ik reageer op dit stuk, dat gaat over ultra-ortodoxe mannen die schaars geklede vrouwen aanstootgevend vinden, Ceylan. Ik ben mij ervan bewust dat er veel meer mannen zijn die daar problemen mee hebben. Die hulpgroepen mogen dus ook door allerlei andere mannen bezocht worden.
Maar heeft dit probleem ook een typisch religieuze variant, met religieuze motieven? Ik denk van wel.
Ja, natuurlijk zijn er ook mannen die het (willen) inperken van de zelfbeschikking van vrouwen – in dit geval als het om hun uiterlijk gaat – (willen) legitimeren op basis van religie Henk. Net zo goed als er mannen zijn die het (gedwongen of onder drang) willen ontkleden van vrouwen (proberen te) legitimeren op basis van het ontbreken van religie of op basis van het feit dat we in een democratische, seculiere staat leven. Ik zou beide groepen mannen wel een cursus zelfbeschikkingsrecht willen doen volgen.
Want zelfs als een religieuze man (of vrouw overigens) meent dat het een religieuze plicht is voor vrouwen om zich te bedekken, dan geldt nog altijd het recht op of zelfs de plicht tot zelfbeschikking van de vrouw zwaarder. En voor niet-religieuze mannen: zelfs als zij ervan zijn overtuigd dat bedekking bijvoorbeeld een vorm van religieuze onderdrukking is, geldt ook hier dat de zelfbeschikking van de vrouw voorop hoort te staan.
.
Misschien had ik me niet in deze discussie moeten mengen, omdat het dit keer om een andere religie gaat dan de islam. Maar er zijn wel veel ‘kruispunten’, zoals Daphne al aangaf. En jouw reactie was erg verleidelijk voor iemand die zich jaren met dit vraagstuk bezighield (en nog)kennelijk
Schuld zoeken bij een externe factor is een standpunt vanuit dualistisch denken.
Hoe meer fixatie er bestaat, over wat mag en niet mag, hoe meer strijd er gevoerd zal worden, en alles waar men tegen vecht wordt sterker.
Vandaag de dag, lijken elkaars opponenten, zoals de starre visie op kuisheid, en aan de andere kant de pornoficatie van het Westen die strijd te voeren.
Hoe vinden we het midden, die in iedere cultuur zijn eigen ritme en beweging van ontwikkeling hiernaartoe kan vinden?
Ik denk dat de mens hiervoor maar één weg kan gaan, en dat is naar binnen gaan en overdenken wat de Liefde dient.
Naïmaa
Uit jouw stukjes spreken liefde en zachtmoedigheid, beste Naïmaa.
Ik geloof ook in de liefde als basis van het geloof.
Maar nare mannetjes die kleine meisjes bedreigen mogen in naam der liefde hard aangepakt worden.
Ik zie geen tegenstelling tussen “Het Westen” en de islamitische wereld als het om pornoficatie en seksuele problematiek gaat. Houden islamitische mannen niet van porno?
Dank je Henk voor je reactie.
Hahaha of islamitische mannen niet van porno houden,…je hebt gelijk dat wat zichtbaar is, niets zegt over wat onderhuids en binnenskamers (zowel letterlijk als binnenskamers mens)zich kan afspelen,nog aanvullend dat ik in principe ook niets heb tegen porno,maar wel weer hoe hier in 99% de vrouw wordt neergezet ter faveure vanuit een mannelijke visie.
Wanneer ik zeg ‘dat wat de Liefde dient’dit niet betekent dat onrecht niet hard aangepakt moet worden, maar dat een werkelijke verandering pas ontstaat, door een veranderd bewustzijn, dus ook een godsbewustzijn in het individu.
We hebben het over hele diepe drijfveren van de mens, het is de vraag of daar veel aan veranderd kan worden. Meer bewustzijn daarover zal ongetwijfeld helpen. Ik denk dat godsvertrouwen het leven makkelijker maakt, maar hierdoor wordt de godgelovige niet per se een beter mens dan de ongelovige.
In de openbare ruimte mag je niet naakt of met te weinig kleding rond lopen, daar zijn wetten voor. De vrijheid van korte rok en decolleté is al geruime tijd gemeengoed, daar valt niet aan te tornen. Ik vind het erg meevallen die zogenaamde pornoficatie van de westerse wereld. In mijn omgeving gaan vrouwen goed gekleed naar werk, enkel bij feestelijkheden komt de wat blotere kleding aan de orde. Daar is niets mis mee.