Stimuleer het goede, verbied het kwade
admin | mei 22, 2012 | Reacties 7
Alle islamitische geleerden menen dat de Koran het goddelijke antwoord is op de vóór-islamitische moreel-maatschappelijke situatie op het Arabische schiereiland. In die tijd was Mekka een belangrijke doorgangsplaats voor handelskaravanen. Daarnaast was het uitgegroeid tot een plaats van aanbidding met de meest uiteenlopende afgoden. Beide droegen sterk bij aan de welvaart. De Qoeraisj waren als ‘hoeders van de stad’ een van de rijkste en meest invloedrijke stammen.
Door: Ceylan Weber
Mohammed behoorde ook tot deze stam, zij het dat hij uit een van de armere clans voortkwam. Ondanks zijn geprivilegieerde positie ontging hem het onrecht dat de welvaart vergezelde niet. Rond zijn veertigste had hij de gewoonte ontwikkeld om zich regelmatig terug te trekken in een grot op de berg Hira om onder meer hierover na te denken. Daar bereikten hem ook de eerste openbaringen.
De vroegste Mekkaanse openbaringen bestaan vooral uit oproepen om de afgoderij af te zweren en om praktijken van exploitatie van de armen en zwakkeren, oneerlijke handelspraktijken en ander onethisch maatschappelijk gedrag te stoppen. Een concretere uitwerking volgde later, in Medina.
“Maar de mens zegt wanneer zijn Heer hem op de proef stelt en hem dan mild behandelt en een aangenaam leven geeft: ‘Mijn Heer heeft mij mild behandeld.’ Maar als Hij hem op de proef stelt en hem dan zijn levensonderhoud beperkt dan zegt hij: ‘Mijn Heer heeft mij vernederd.’ Welnee, maar jullie behandelen de wees niet mild. En sporen elkaar niet aan de behoeftige voedsel te geven. Jullie verteren het erfdeel gretig. Jullie zijn volkomen verzot op bezit.” (Koran, 89: 15-20)
Na de Koran gelden de overleveringen over de daden en uitspraken van profeet Mohammed (hadieth) als meest gezaghebbende bron in de islam. Eén overlevering lijkt nauw aan te sluiten bij het thema van de Vredesweek van 2012. Hij zei eens:
“Help je broeder, of hij nu een onderdrukker of een onderdrukte is.” Toen iemand antwoordde: “Ik zou hem helpen als hij onderdrukt werd, maar hoe moet ik hem helpen als hij een onderdrukker is?”, antwoordde hij: “Houd hem tegen wanneer hij onderdrukt, dat is hulp.”
Dit raakt een belangrijk ethisch grondbeginsel in islam, het aanbevelen van het goede (al-Maroof) en het verbieden van het slechte (al-Munkar). Vaak zijn er legio redenen om elkaar niet aan te spreken op gedrag waarvan we eigenlijk vinden dat het niet kan. Of menen we dat er allerlei praktische belemmeringen of vergoelijkingen zijn. Vaak komt het er feitelijk op neer dat we rechtstreekse confrontaties liever uit de weg gaan. Temeer als we er niet dagelijks mee geconfronteerd worden.
Erbarmen
Maar het is de vraag of die houding een gelovige past. Profeet Mohammed maakte al vroeg duidelijk dat God geen erbarmen heeft met degene die geen erbarmen met de mensen heeft. Tegelijkertijd zegt God meermaals in de Koran dat Hij het de mensen niet moeilijker wil maken dan nodig. Als we dat terugvoeren op het thema Energie voor Vrede, biedt de volgende profetische uitspraak wellicht een eerste houvast.
“Laat degene van jullie die iets slechts ziet, proberen het met zijn hand te veranderen. En als hij daar niet toe in staat is, dan met zijn tong. En als hij zelfs dat niet kan, dan met zijn hart. Dat is de zwakste vorm van geloof.”
Het zou fantastisch zijn als we de ongelijke verdeling van de winst uit bronnen en menselijke arbeid in verre oorden, zoals in de steenkoolmijnen van Colombia, daadwerkelijk kunnen stoppen. Of minstens onze stem ertegen verheffen. Maar als dat nu nog niet lukt, kunnen we beginnen er in onze harten afstand van te nemen. Met de wens ook die andere wegen te vinden.
Ceylan Weber is redactielid van Nieuwemoskee.nl. Op Vredeszondag (16 september, aanvang 10.30 uur) is Ceylan (christelijke moslim) samen met Diana Vernooij (christelijke boeddhist) voorganger in een interreligieuze viering in de basisgemeente De Duif, Prinsengracht 757, Amsterdam. Thema: Energie voor vrede, met hart, tong en hart vormgeven aan geloof in gerechtigheid. Bovenstaande tekst is ook te vinden in Vrede.Vieren van IKV Pax Christi.
Geplaatst in: Opinie
Reacties (7)
Geef een reactie | Trackback URL
Geef een reactie
Spelregels:Voordat reacties worden geplaatst, worden ze getoetst aan de volgende criteria:
- Wees kritisch: Reageer inhoudelijk en niet op de persoon en onderbouw je reactie zoveel mogelijk met argumenten. Verwijs waar mogelijk naar concrete feiten en/of voorbeelden.
- Wees verfrissend: Geef vooral originele, frisse reacties die een nieuwe of andere kijk op het onderwerp geven. Wees kort (maximaal 400 woorden), krachtig en blijf bij het onderwerp (ontopic).
- Wees genuanceerd: Generaliseer niet waar dat niet past. Vermijd zwart-wit voorstellingen en wij-zij denken. Discriminerende, beledigende en (be)dreigende uitingen zijn niet toegestaan.
Loading...
Het kwade verbieden? Dat doen we toch niet in ons polderlandje?
wat een mooie tekst en laat het ons allen inspireren om stappen te zetten, al zijn ze nog zo klein, een gedachte alleen al is het begin, om richting het goede te handelen!
Zomaar een vraag: stel dat de profeet die dingen niet had gezegd (help uw broeders, e.d.), hadden we het dan niet moeten doen? En stel dat hij het tegenovergestelde had gezegd: hadden we dat dan wél moeten doen?
Bent u niet bang dat u uw eigen argument verzwakt door de doelgroep zo nauw te kiezen? Volgens veel van uw ‘collega’s’ ben ik niet hun broeder, laat staan de mijnwerkers in Colombia.
@ Brad. Deze liturgiekrant is bedoeld voor voorgangers van kerken. De teksten die erin staan (ook bijbelteksten, psalmen, liederen, teksten voor een kinderdienst), kunnen zij desgewenst gebruiken om de vredesdienst van 16 september a.s. voor te bereiden. Het is een initiatief van IKV/Pax Christi en ik vind het bijzonder dat zij nu voor het tweede jaar ook een bijdrage vanuit een islamitisch perspectief vragen. Overigens staat op de voorpagina ook een uitgebreid interview met Rabbijn Soetendorp. (Zie de website van het Ministerie voor Vrede via bovenstaande link).
Liturgie gaat over religieuze erediensten en hierbij worden altijd teksten uit heilige boeken gebruikt, bij iedere religie. Daarom is ook mijn tekst deze keer toegespitst op een aantal islamitische bronteksten.
De vraag of we ons niet aan deze principes zouden moeten houden als de profeet e.e.a. niet gezegd zou hebben, vind ik in dit kader dus ook niet helemaal terzake, maar mijn antwoord zou zijn dat we ons altijd tegen onrecht moeten verzetten.
Verder kunt u in het artikel van collega Mohamed Ajouaou dat gisteren tegelijkertijd online ging (over de vraag of vredestichten inherent is aan islam), lezen dat het vanuit islamitisch perspectief een verkeerde gedachte is om wie of wat dan ook uit te sluiten van vreedzaam handelen.
Tot slot is de jaarlijkse themakeuze van de vredesweek een zaak van IKV/Pax Christi en niet van mij. Het tegengaan van uitbuiting van aardse (energie)bronnen en mensen, lijkt mij relevant. Voor een toelichting op de keuze om zich specifiek op de steenkoolmijnen in Colombia te richten, wil ik u graag verwijzen naar IKV/Pax Christi zelf.
Vriendelijke groet.
Mijn vraag was wellicht niet heel relevant voor wat u schreef en schrijft in uw reactie. Meer een idee dat passeerde tijdens het lezen, zo ook weer tijdens het lezen van uw laatste reactie. Het zit hem hierin:
“Verder kunt u in het artikel van collega Mohamed Ajouaou dat gisteren tegelijkertijd online ging (…), lezen dat het vanuit islamitisch perspectief een verkeerde gedachte is om wie of wat dan ook uit te sluiten van vreedzaam handelen.”
Ziet u het risico van dit soort dingen? Het is een sfeer scheppen waarin men bepaalde geleerden en documenten als moreel kompas dient te gebruiken..zonder vraagtekens, omdat het ‘islamitisch’ is. Vandaar mijn vraag: zou het minder wenselijk zijn om na te streven wanneer deze praktijk absoluut on-islamitisch is? Ik neem aan dat u vindt van niet, dus de vraag is: waarom nog hiernaar zoeken of dit benoemen? Is dat nog de enige manier om de doelgroep te bereiken, omdat die het alleen uitvoeren als het islamitisch is? En niet als het on-islamitisch is maar los daarvan wel een goede zaak??
In het bijzonder deze vraag omdat men jonge mensen tegenwoordig de koran ziet gebruiken zoals een handleiding voor een videorecorder.. ik ken er genoeg die als ze een meubel bij de IKEA gaan kopen eerst op internet moeten controleren of dat wel islamitisch is!
Beste Brad,
.
Die zorg deel ik volledig en het maakt een van mijn dagelijkse inspanningen uit om dit enge denken (in de zin van smal) te doorbreken en het zelfstandige denken stevig te stimuleren. (Op het gevaar af dat u hier eenzelfde vraag over zou kunnen stellen maar in de hoop dat dit niet meer nodig is omdat mijn visie intussen wel duidelijk is: dat wordt overigens ook meer dan 700x in de Koran aanbevolen
Daarnaast bestaan over wat islam en wat islamitisch is, veel verschillende meningen. Daar wees een collega redactielid me n.a.v. dit artikel en uw reactie nog op. Ook dat inzicht zit bij NM dus wel goed
. Maar soms kun je vanwege de ruimte die je hebt, niet zoveel nuanceren als je zou willen.
Tot slot ben er persoonlijk van overtuigd dat (mijn lezing) van de islamitische bronnen alle ruimte laat aan ieders streven naar rechtvaardigheid, vrijheid, schoonheid en liefde. Ongeacht het (al dan niet religieuze) hokje waar degene zichzelf in plaatst. Daarom is er weinig tot mogelijk niets dat met het streven naar rechtvaardigheid, vrijheid, schoonheid, liefde enz. te maken heeft dat ik als onislamitisch zou beschouwen. Of die zaken in de praktijk ook altijd daadwerkelijk gestalte krijgen of zo uitwerken, is een heel andere vraag.
Goed weekend!
Dezelfde gedachten die Ceylan hier uit de koran aanreikt, ken ik ook vanuit de bijbel. Het is goed om deze woorden vanuit welke Heilige Schrift dan ook te kennen, en vooral die woorden te leven.
Toch is de opmerking van Brad ook heel relevant en ik bemediteer die nog wat, omdat ik me een woord uit de (bijbel) de Brief van de apostel Petrus herinnerde die het volgende schrijft:
“Daardoor heeft de boodschap van de profeten voor ons nog meer gezag. U doet er goed aan daarop uw oog te richten als op een lamp die een donker vertrek verlicht, totdat het dag wordt en de morgenster opgaat in uw hart.”
Als ik goed begrijp is het dus mogelijk geestelijk zo uit te groeien dat het doen van het goede en het vermijden van het kwade geïntegreerd is en vanzelfsprekend wordt omdat er een innerlijk licht is ontstoken. Dat is niet alleen voorbehouden aan de mensen van het Boek, maar voor ieder die in zichzelf de morgenster ontwaart en die laat opgaan in het eigen hart.
Toch is het goed dat innerlijjk licht te toetsen aan de woorden van de profeten en ook aan elkaar om niet blind te varen.
Ik geef hieronder een stukje tekst wat me aanspreekt:
“Hij die de hunkering laat varen en zich niet vastklampt aan het een of het ander, doorziet de ware betekenis van de heilige boeken.” (Tilopa)
“De heilige boeken kunnen je niet naar de waarheid voeren. Maar als jij tot de waarheid komt, zul je de heilige boeken begrijpen. Heilige boeken zijn niet anders dan getuigen, een getuigenis. Alle heilige boeken ter wereld verklaren dan: ‘Ja, je hebt het bereikt,’ Daaruit bestaat de waarheid. De heilige boeken zijn afkomstig van mensen die tot de waarheid zijn gekomen. Ongeacht hun taal en symboliek, ongeacht hun beeldspraak, zodra je tot de waarheid komt kijk je dwars door alle beeldspraak, alle symboliek, alle talen heen. Dan zijn het niet meer de profeten, maar dan ben je zelf aan het woord. Want zodra je tot de waarheid komt, beantwoord je aan alle heilige boeken ter wereld. Dan bestaat er geen hindoegeschrift, geen joods geschrift, geen christelijk geschrift of koran. Dan vorm je zelf plotseling het hoogtepunt van alle heilige geschriften. Dan ben je christen, hindoe, moslim, want je bent niemand. En de waarheid wanneer je haar eenmaal kent, stijgt boven alle heilige boeken uit.”
(een indische meester).