“Blinde gehoorzaamheid beschouw ik als desinteresse en onverschilligheid”

In het najaar van 2006 kwam Tofik Dibi als een volstrekt onbekende kandidaat van 25 jaar op de zevende plaats van de lijst van GroenLinks voor de Tweede Kamerverkiezingen. Inmiddels is Dibi een belangrijk kamerlid voor GroenLinks en is hij wellicht een van de bekendste Tweede Kamerleden. Of hij na de verkiezingen van 12 september opnieuw in de Tweede Kamer komt, is nog de vraag. Hij staat namelijk op nummer 10 van de Kandidatenlijst en GroenLinks doet het nog niet zo best in de peilingen. Een gesprek over wat hij heeft bereikt, waar hij trots op is en waarom we eigenlijk op hem moeten stemmen op 12 september.

Door: de redactie

Wat vindt u van de recente oproep van Gert-Jan Segers, kandidaat Tweede Kamerlid voor de ChristenUnie, in NRC Handelsblad om het islamdebat vooral te blijven voeren?
“Ik vind de oproep van de ChristenUnie om een islamdebat te blijven voeren schijnheilig, maar bovenal slordig. Het debat dat we moeten blijven voeren in Nederland moet over vrijheid, het recht op zelfbeschikking en autonomie gaan. Elke keer als onze individuele vrijheid wordt ingeperkt is een debat noodzakelijk. De ene keer verdienen islamitische of andere religieuze interpretaties onze kritiek, de andere keer politieke opvattingen. Weer een andere keer ligt de verklaring van een gebrek aan vrijheid in cultuur of sociaal-economische factoren en moeten we daar onze pijlen op richten. Mijn grootste wens is dat het debat over de islam preciezer en oprechter wordt gevoerd en als doel heeft de vrijheid van mensen te vergroten in plaats van electoraal te scoren. Minder angst, meer kennis van zaken.”

Wat heeft het islamdebat van de afgelopen jaren u persoonlijk opgeleverd/gegeven? Bent u anders tegen bepaalde zaken gaan aankijken?
“Enerzijds hoofdpijn, anderzijds hoop. Het debat over de plek van de islam in Nederland wordt gedomineerd door twee uitersten: de 5-voor-12-islamcritici en de er-is-niets-aan-de-hand-types. Het is ingewikkeld om tussen deze twee uitersten ruimte te forceren voor een meer inhoudelijk debat, omdat je ogenblikkelijk wordt ingedeeld in een van deze categorieën. Toch heb ik de afgelopen jaren, mede door dit debat, veel jonge moslims mondig zien worden. Mooie stukken zien schrijven. De onwetendheid zien bestrijden. Maar ook oog zien hebben voor de problemen. En belangrijker: volwassen met kritiek zien omgaan. Met humor en een scherpe tong. Die ontwikkeling schept hoop.”

Stel dat u weer in de Tweede Kamer komt na de verkiezingen van 12 september. Waar gaat u zich dan extra hard voor inzetten?
“Mijn hart zal altijd liggen bij sociaal-culturele thema’s die te maken hebben met de open en vrije samenleving en de manier waarop een land omgaat met zoveel verschillende levensstijlen en levensovertuigingen. Ik zal me blijven inzetten voor een eerlijke kans op vrijheid voor iedereen. Daarnaast wil ik mij breder ontwikkelen op thema’s die te maken hebben met mensen meer regie en zeggenschap geven over hun opleiding, werk, woning, zorg, veiligheid, energie en voedsel. Op www.tofikdibi.nl kun je meer lezen over mijn idealen.”

Waar bent u het meest trots op als u kijkt naar uw werkzaamheden in de Tweede Kamer van de afgelopen jaren?
“Het meest trots ben ik op mijn bijdrage aan het debat over de ‘multiculturele samenleving’. Ik weet nog goed hoe graag ik na 9/11 wilde laten zien welke potentie er schuilt in een nieuwe generatie Nederlanders. Jonge mensen die niet dromen van overheersing en onderdrukking, maar van vrijheid en democratie. Zij opereren niet langs etnische of religieuze lijnen, maar op basis van gedeelde interesses en idealen. Een hoofddoek op stiletto’s. Sproeten met kroeshaar. Geen dubbele, maar een driedubbele nationaliteit. Dat gevoel dat ik toen voelde, voel ik nog steeds. Het is niet aan mij om te beoordelen of ik het goed heb gedaan, maar ik heb veel gegeven om dat nieuwe Nederland te verbeelden en te vormen.”

Waarom moeten we op 12 september eigenlijk op u stemmen en niet op andere GroenLinksers?
“Een keuze voor GroenLinks is een keuze voor vrijheid, gelijkwaardigheid en duurzaamheid. Alle kandidaten dragen deze waarden in zich. Als je op mij, nummer 10, stemt, krijg je er een vechter bij. Een vrijheidsstrijder.”

Nieuwemoskee is een islamitische platform voor kritische denkers. Hoe belanrgijk is kritiek voor u eigenlijk?
“Ik ben ervan overtuigd dat zonder kritiek vooruitgang uitblijft. Macht en autoriteit horen ter discussie gesteld te worden, omdat zij anders corrumperen. Blinde gehoorzaamheid beschouw ik als desinteresse en onverschilligheid. Met kritiek op en twijfel aan onze godsdienst, tonen we onze betrokkenheid en liefde. De islam kent van oorsprong een traditie van discussie en debat. Die traditie mis ik soms weleens.”

Hoe hoopt u dat de Nederlandse moslimgemeenschap zich de komende decennia gaat ontwikkelen?
“Ik hoop Nederlandse moslims net als andere Nederlanders in vrijheid, gelijkwaardigheid en verbondenheid te zien leven. Vrij van politieke aanvallen, maar ook vrij van aanvallen op elkaar. Ik wens Nederlandse moslims een volwaardige plek toe in deze samenleving met minder onderlinge dwang en druk, maar ook minder institutionele uitsluiting en dreiging van geweld. Uiteindelijk dromen alle mensen, moslims en niet-moslims, van hetzelfde: echte vrijheid.”