Alle artikelen in de "Verdieping" Categorie
‘Burgerlijk’ mag, seculier is taboe
Bij de parlementsverkiezingen in september moet de ‘Egyptische lente’ haar beslag krijgen in de vorm van een democratisch gekozen regering. Ondertussen verscherpt zich het debat over de rol van religie in de politiek. Arabist Jan Jaap de Ruiter bezocht vorige maand het land en sprak er met politici, schrijvers en moslimactivisten. Door: Jan Jaap de [...]
In het vuur van het samenleven
De initiatiefgroep van het Utrechts Platform voor Levensbeschouwing en Religie (UPLR) heeft mij gevraagd om als politiek filosoof en burger van deze stad inhoudelijk het startsein te geven voor deze middag, die als kernvraag heeft – ik citeer nu uit de uitnodiging – ‘Hoe mobiliseren wij de waardevolle krachten van levensbeschouwing en religie, met het [...]
Mohammed ook voor christenen?
In interreligieuze dialogen tussen christenen en moslims komt vanuit moslimhoek vaak de vraag terug wat christenen van de profeet Mohammed [vzmh] vinden. Deze vraag heeft te maken met het gegeven dat Jezus [vzmh] in de islam – als een profeet van God – een bijzondere plaats wordt toegekend. Aangezien moslims Jezus, de centrale figuur van [...]
Compassie in de islam: het bestaan als ontwikkeling
Compassie is een humanistisch begrip dat in bijna alle levensbeschouwingen voorkomt. Maar dit begrip wordt in elke taal op een andere manier uitgedrukt. Om de betekenis van ‘compassie’ in de islam uit te leggen, moeten we daarom eerst het wereldbeeld van deze Semitische religie begrijpen. Door: Arnold Yasin Mol Taal is het definiëren van aspecten [...]
Het samen lezen van Bijbel en Koran
Op maandag 18 april j.l. werd in Utrecht het symposium ‘Koran en Bijbel intertekstueel? Grenzen en mogelijkheden’ gehouden. Sprekers waren Martha Frederiks, Karel Steenbrink, Gé Speelman, Özcan Hidir en Anton Wessels. Laatstgenoemde gaf een lezing over de vraag hoe Bijbel en Koran harmonieus gelezen kunnen worden. Zijn lezing ging met het oog op de komende Paasdagen over kruisiging, wederopstanding en hemelvaart [...]
De smaak van vrijheid
Toen Tunesië, Egypte en andere Arabische landen in opstand kwamen tegen hun leiders, was de eerste reactie in veel Westerse media: “Ze willen onze vrijheid proeven”. Volgens mij zouden wij hún vrijheid eens moeten proeven. Aan de hand van het verhaal van Lawrence van Arabië zal ik duidelijk maken dat de opstanden ons vrijheidsbegrip kunnen verrijken. Door: Joris [...]
Over rente, lenen en studeren
Het voornemen van de regering om de studiebeurs af te schaffen en te vervangen door een sociaal leenstelsel heeft tot nogal wat discussie geleid onder een groep moslims. Inzet van deze discussie is dat rentedragende leningen niet mogen in de islam. Anderen vinden dat zo’n lening noodzakelijk is en dus passen ze de regel ‘nood [...]
Herleeft Egypte?
La vache qui rit, wie kent het beroemde Franse kaasje niet? De lachende koe. De Egyptenaren bedoelen er hun eeuwig lachende president mee. Op de site www.arabist.net staat een foto van een waterbuffel, een beest dat je met geen mogelijkheid weg krijgt als het bijvoorbeeld in zijn hoofd heeft gehaald op een spoorlijn te staan. De [...]
Reformatie en modernisering in de islam
‘Reformatie en modernisering in de islam’ is een veel besproken thema in moslimkringen, maar ook daarbuiten. Ook in Nederland. De context waarbinnen men dit thema aankaart, impliceert het agenderen van de vraag of de islam vergelijkbare ontwikkelingen kent. De ogenschijnlijk neutrale uitdrukking ‘Reformatie en islam’ verhult echter een aanname met een hoog sceptische gehalte, namelijk [...]
Bruiloftsgast bij Mevlana
Konya is de stad van Mevlana Jalal Din Rumi en Sjams Tabriz; twee islamitische figuren met een vredige en liefelijke islambeleving. Een beetje ‘open minded’ moslim zou kennis horen te maken met hun denkwijze en beleving. Daarom trok ik naar deze stad in het Turkse Anatolië. Ik nam de boeken van Mevlana mee om ter [...]
Mensenrechten zijn kompasloze waarden
De laatste jaren neemt de kritiek op islam in relatie tot mensenrechten toe. Daarbij horen we voornamelijk twee uiterste visies die opvallend genoeg allebei hetzelfde claimen, namelijk dat islam en mensenrechten niet samengaan. De ene groep vertolkt wat ik hier voor het gemak de ‘westerse seculiere visie’ zal noemen. Zij ziet de islam als een [...]
Zingeving met en zonder Allah
In het afgelopen jaar deed ik voor mijn masterthesis onderzoek naar de waarden en identiteit van tweede generatie migranten met een moslimachtergrond in Nederland. De vijftien diepte-interviews op de website www.nietalleenallah.nl, die onderdeel vormden van een stage bij Human.nl, dienden als empirisch materiaal. Door: Froukje Santing Voor mijn onderzoeksgroep, tweede generatie migranten met een moslimachtergrond [...]
Versteende beelden
Hierna volgt de volledige tekst van de ‘Inleiding extra’ die Ceylan Pektas-Weber schreef ter gelegenheid van de eerste bijeenkomst van Nieuwemoskee-live – BEELDENSTORM – op 7 december, aan de hand van het meest besproken onderwerp van de afgelopen 15 jaar met betrekking tot islam in Nederland: ‘de hoofddoek’. Voor de oplettende aanwezigen onder u, zag ik er een [...]
Freedom of religion and freedom of speech
Op vrijdag 5 november verzorgde Theo W.A. de Wit een korte inleiding tijdens de conferentie ‘Liberalism and Religion. To believe or not to believe? Questions in Liberal Europe…’. Deze bijeenkomst vond plaats in het Joods Historisch Museum op initiatief van het ‘International Democratic Initiative (IDI) en D66. Hierin schetst hij enkele belangrijke spanningsvelden tussen twee [...]
Reflectie en rationaliteit beginnen bij de opvoeding
Reflectie en rationaliteit zijn van groot belang in de islam. Daarin rust echter niet alleen een taak voor de wetenschap of voor geestelijken. Het betreft een verantwoordelijkheid voor iedere gelovige. Bij elke religieuze opvatting zou men zich moeten afvragen of deze op logica berust en wat de consequenties ervan zijn voor anderen en zichzelf. Die [...]
Democratie en Verantwoordelijkheid
Politicologen en politieke filosofen hebben met de formatie van een minderheidskabinet van het CDA en de VVD met de gedoogsteun van de PVV de tijd van hun leven. Zo’n politiek experiment waarover in de vak- en opiniebladen al langer wordt gesproken, lijkt eindelijk werkelijkheid te worden. Bij experimenten horen voorspellingen. Dus probeert men elke dag [...]
De Koran: wetenschappelijk wonder of inspiratiebron?
De zoekopdracht ‘Quran and science‘ in Google levert ongeveer 2,5 miljoen resultaten op. Het wetenschappelijk wonder van de Koran wordt volgens veel islamitische websites geleverd door informatie die circa 1400 jaar geleden in de Koran is opgetekend, doch slechts recent door wetenschappelijke ontdekkingen geverifieerd is. Zelf zag ik dit jaren geleden als de manier om [...]
Compassie in de islam
Het concept van compassie of barmhartigheid gaat over het geven van ruimte aan andere mensen om zichzelf te zijn, ondanks het feit dat hun gedrag soms belastend kan zijn voor ons eigen leven. Het geven van deze ruimte is echter wederkerig. Zo ontstaat ook meer ruimte voor het ontwikkelen van onze eigen persoonlijkheid, met alle goede [...]
Shahrur en zijn Theorie van Limieten
“Een nieuw inzicht in de mogelijkheden van de islamitische juridische wetgeving (sharia).” In 1991 kwam het eerste boek uit van Muhammad Shahrur, hoogprofessor Techniek en Bouwkunde aan de universiteit van Damascus in Syrië. Hij creëerde met zijn nieuwe theorieën over de boodschap van de Koran meteen een controverse. Voor- en tegenstanders van zijn ideeën kwamen dagelijks [...]
Fred Leemhuis: “Nasr was een begaafd docent”
Mijn eerste kennismaking met Nasr Aboe Zaid was in het najaar van 1991, lang voordat ik hem in levenden lijve ontmoette. We waren kort daarvoor in Caïro gearriveerd en bij het doorbladeren van wat kranten van de voorbije zomer om een beetje een idee te krijgen van wat er zo al speelde in Egypte vond [...]
Loading...